Skip navigation

ImageIk las een paar jaar geleden ergens wat er zou gebeuren als er ooit een tijdmachine uitgevonden zou worden en iemand vanuit de middeleeuwen naar de tegenwoordige tijd geflitst zou worden. De desbetreffende persoon zou krankzinnig worden van het bombardement van beelden en indrukken die hij te verwerken zou krijgen.

Zou het dus een soort zelfverdedigingsmechanisme kunnen zijn dat mensen alles het liefst saai en voorspelbaar houden?

Waar zijn de muzikanten gebleven die zichzelf keer op keer heruitvinden?  Bands die bij elke nieuwe release anders klonken dan ze eerder deden. Je wist nooit of je de nieuwe richting die ze insloegen leuk zou gaan vinden en vaak moest je lang wennen voordat je de nieuw gekozen koers begon te appreciëren. Maar dat soort artiesten maakten wel de platen die je 30 jaar later nog steeds graag draait.

Tegenwoordig maken de meeste bands gemakkelijk tien keer een album dat bijna identiek is aan zijn voorgangers. En daar hoeven ze niet eens mainstream voor te zijn; ook bij punk en metal is het schering en inslag. Verder kiest de industrie bewust voor de one hit wonders en liefst hebben ze ook nog covers als hits; dat is het aller veiligst.

De meest flagrante vorm van ‘meer van hetzelfde’ is wel de blockbuster die al jaren het mainstream film wereldje domineert. Batman, X-men, Spiderman. Allemaal hetzelfde. Allemaal zielige gefrustreerde Amerikaanse  fantasie en karakterloze striphelden die met digitale effecten opgepompt worden en acteren in videoclips van anderhalf uur met flutscenario’s die vol zitten met eindeloze achtervolgingsscènes; beelden diarree.

Met de literatuur gaat het precies dezelfde kant uit want ook uitgeverijen zijn steeds meer afhankelijk van verkoopcijfers. Dus worden we overspoeld met damesporno (als je SM geil denkt te vinden moet je markies de Sade eens lezen, dat zijn de originele zieke SM fantasieën en daarna weet je hoe verwaterd dat 50 tinten grijs gezeik is) en verder kookboeken en zelfhulpboeken (eerst lees je hoe je lekker kookt en daarna hoe je weer van extra kilo’s afkomt).

Waar komt dat meer van hetzelfde gedoe toch vandaan? Uit de reclame natuurlijk! Daar bedienen ze zich al sinds jaar en dag van het principe dat meer van hetzelfde de verkoop van producten goed doet.

Er zijn ‘nieuwe methoden’ ontwikkeld om reclame toe te snijden op de individuele consument. Op deze manier  kunnen ze nog effectiever meer van hetzelfde door je strot drukken. Ik durf nauwelijks nog ‘like’ knoppen op mijn Facebook account in te drukken, wetende dat het nooit lang kan duren voordat ze het systeem daar perfectioneren en je daadwerkelijk dood gaan gooien met precies op maat gemaakte reclame. Het is alsof je Medusa in het gezicht kijkt; extreme aderverkalking wordt je deel.

Als je bij Bol.com een Sciencefiction film besteld krijg je prompt een lijst toegestuurd met nog een stuk of 20 andere SF films die je gewoon móet zien!

Bij muziek is dat nog erger; al die zogenaamd slimme sites die zodra ze een vage hint krijgen over je smaak je dood gaan gooien met suggesties voor meer uit precies dezelfde hoek. Geen wonder dat muziek tegenwoordig bol staat van retro shit.

O, lust je graag griesmeelpap? Daar hebben we nog wat variaties op: griesmeel met amandelen, yummie, griesmeel met gekonfijte vruchtjes, griesmeel zonder suikers die toch zoet smaakt, biologische griesmeel, griesmeel dat niet klontert, griesmeel waar je van af gaat vallen. Mondje open, hier komt nog meer.

Meer van hetzelfde willen is menselijk, maar tegelijk is tegelijk onwenselijk. Zodra handige marketing jongens op die zo menselijke trekjes inspringen en er een ijzeren wet van maken dat iedereen behoefte heeft aan meer van hetzelfde, komt cultuur al snel volledig tot stilstand.

Goede kunst, of het nou muziek, beeldende kunst, literatuur, film of theater is, prikkelt de zintuigen en die prikkeling hoeft per se niet prettig en comfortabel te zijn. Bekende (denk)beelden en geluiden stellen je gerust, maar je raakt er ook van in een cultureel coma.

Als die reclame jongens niet van die fantasieloze derderangs creatievelingen waren hadden ze een systeem verzonnen dat precies tegenovergesteld werkt. Dan zou je op basis van wat je eerder kocht juist aangeboden krijgen wat je nog nooit eerder had gezien, gehoord of gelezen. Maar dat is een veel te ingewikkelde gedachte voor de moderne mad men.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 232 andere volgers

%d bloggers op de volgende wijze: