Skip navigation

Tag Archives: britse rellen

De rellen die vorige week in Londen ontstonden, en nog altijd niet zijn bedwongen, zijn een gebeurtenis die al heel lang in de lucht hing en die eigenlijk nog verbazingwekkend lang uitgebleven is.

Eind jaren zeventig waren het dezelfde ingrediënten die de volkswoede deed ontvlammen. Schaamteloos gewelddadig politieoptreden tegen zwarten zette toen de Londense wijk Brixton in vuur en vlam. Een paar jaar later ging een groot deel van de Engelse jeugd weer de straat op om tegen het Thatcher-regime te protesteren en ditmaal was het niet alleen de zwarte jeugd die de straat op ging. Er werd geprotesteerd tegen de afbraak van de verzorgingsstaat, tegen de oorlog die de regering met de vakbonden uitvocht om de macht van de bonden te breken, en tegen de polltax; een onrechtvaardige belasting die vooral het armere deel van de bevolking trof. Dit keer werd ook de city het toneel van zware rellen.

Daarna bleef het 30 jaar tamelijk rustig. Eind jaren tachtig werd de crisis bezworen, was de koude oorlog over en begonnen de glorious nineties. Een tijdperk dat veel overeenkomsten vertoonde met de happy sixties. Maar net zoals na de happy sixties de depressing seventies volgde, kwam er ook nu een einde aan een periode van zorgeloos consumentisme. De kredietcrisis sloeg in 2008 in en sindsdien hollen we weer achteruit en wordt van weeromstuit de verzorgingsstaat verder uitgekleed.

Straatgeweld is een terugkerende cyclus die met de rellen in Engeland een nieuwe fase in zijn gegaan. De beelden van de plunderingen die vooral de mensen treffen die met veel moeite een eigen winkel of andere nering opgebouwd hadden, en vooral dat filmpje van een gewonde jongen wiens rugzak door een, overigens zeer blanke, hufter wordt leeggeroofd zijn misselijkmakend.

Je vraagt je af hoe mensen zo gemakkelijk in beesten veranderen, maar als je een simpele optelsom maakt van hoe de dominante jeugdcultuur op dit moment werkt, en de idealen die deze uitdraagt, dan wekt het alleen verbazing dat deze rellen nog zo lang op zich hebben laten wachten.

Overeenkomsten met de jaren 80

Er zijn zeker overeenkomsten met de opstanden van de jaren tachtig, maar er zijn ook grote verschillen. De dominante jeugdcultuur in de jaren tachtig was die van disco; leeghoofdig vermaak dat er vooral om draaide om de nacht weg te dansen op een flinke hoeveelheid coke. Het waren vooral de mensen die in de tegencultuur van die tijd actief waren die toen de straat op gingen; de punkers, rasta’s en krakers. Mensen die juist bezig waren zich los te maken van het materialisme. Dus een beetje dezelfde mix als de mensen die met de anti WTO protesten meededen.

Politiek

De meeste relschoppers van nu zijn niet politiek geïnspireerd. Was dat maar waar, want dan zou er een stuk minder geplunderd worden, en zou men veel meer op zoek zijn gegaan naar de ware schuldigen; de mensen die de kredietcrisis veroorzaakt hebben, en nu achter de muren van hun gated-communities roepen om keiharde repressie. En het is maar de vraag of het protest dan in de vorm van grootscheepse rellen gevoerd zou zijn; vreedzaam protest is nog altijd veel effectiever. Als dit protest politiek was geweest hadden jongeren hun tenten op Times Square opgezet en was dat het nieuwe Tahirplein geworden.

Maar ook dan was geweld niet ondenkbaar geweest, want geweld wordt door veel regeringen als tactiek gebruikt. Geweld dat wordt geïnitieerd of uitgelokt door de autoriteiten om vervolgens via de media de protestbeweging te marginaliseren. Deze tactiek werkt echter alleen als de media eraan meewerken, zoals in de Arabische landen gebeurde tijdens hun lente. Hier werkt de media vooral in het voordeel van de machthebbers met hun roep om repressie. De overeenkomsten met de staatsmedia uit de landen waar de Arabische lente toe sloeg zijn trouwens opvallend.

Dominante jeugdcultuur

De jongeren, die nu Engeland in vuur en vlam zetten, zijn onderdeel van de dominante jeugdcultuur van dit moment; de cultuur van R&B en hiphop. Een cultuur die bepaald wordt door schaamteloos materialisme.  Nu kan je niet deze hele cultuur betichten van leeghoofdigheid, want er zijn ook rappers actief die niet met alleen ‘bling bling’ en ‘bitches’ bezig zijn, maar het gedeelte van deze cultuur die mainstream is geworden verheerlijkt de gangstercultuur.  Een cultuur die zegt dat je moet pakken wat je pakken kan. Dat je hoe dan ook respect verdient. Als je dat respect niet krijgt door je dreigende uiterlijk en taal moet je het afdwingen; desnoods met geweld. “Get rich, or die trying”

Jongeren worden tegenwoordig lekker gemaakt omdat ze via het kijkvenster van de TV en computer mee kunnen genieten van hoe de rijken leven. Maar ze komen er al heel snel achter het bij kwijlen zal blijven; dat rijk worden door hard te leren en werken een mythe is. Daarnaast zien ze mensen, die niet veel meer talent hebben dan zij, rijk en beroemd worden, maar blijven ze zelf achter.

In de jaren zeventig en tachtig waren er nog veel mensen die trots waren dat ze tot de working-class behoorden, maar tegenwoordig leren ze dat je een sukkel bent als je daarmee genoegen neemt. De jongeren die een vak geleerd hebben zijn goud waard en verdienen heel behoorlijk, maar dat is niet genoeg. Je moet tot de top behoren en een in goud ingelegd plafond en een zwembad gevuld met bitches hebben om een echte bink te zijn. Resultaat is een jeugd die nu dus daadwerkelijk de straat op gaat om de goederen te pakken waarvan ze vinden dat ze er recht op hebben.

De eerste veroordeelde relschoppers laten zien dat het ook niet alleen werkloos tuig was dat de straat op ging, maar  juist ook degenen die wel geleerd hebben, en desondanks in een kutbaan terecht zijn gekomen. Het zijn zeker niet de tot criminaliteit vervallen jongeren. Hardcore criminelen hebben niets te winnen met rellen; hun business gedijt een stuk beter in de rust en luwte.

Voorbeeld

Goed voorbeeld doet goed volgen. Deze jongeren zien dat de rijke toplaag ermee weg komt omdat die “too big to fall”was. Deze jongeren zijn ook too big to fall, in dit geval too big in numbers. De consumptie maatschappij heeft het zoveelste monster geschapen. Dit keer is niet alleen de toplaag aan het graaien, de onderkant doet nu ook mee.

Op de Jaap kan je een ingekorte versie van deze column vinden.

Lees dit artikel op de Quietus voor een andere kijk op dit onderwerp. Bedenk dat ik het hier vooral over de cultuur rondom hiphop heb en niet persé over de muziekstijl

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 228 andere volgers

%d bloggers op de volgende wijze: