Een korte versie van deze column kan je vinden op De Jaap
Het internet is een prachtige uitvinding die alle mensen, of in ieder geval iedereen die niet te arm is om een computer of smartphone te bezitten, in staat stelt zichzelf te uiten via de verspreiding van zijn eigen muziek, films, woorden en kunst.
Daarnaast zorgt het internet ervoor dat je, ook als je zelf geen van deze kunstvormen gebruikt, je in ieder geval je eigen smaak kan etaleren via sociale netwerken. Dat is leuk en bijna iedereen doet dat dan ook. Via sites als Facebook worden miljarden stukken muziek, film, boeken en kunst verspreid. Dat gebeurde vroeger ook al, zij het op kleinere schaal, in je vriendenkring. Ik zou nog geen 1% van de boeken die ik heb gelezen in handen hebben gekregen als ik ze niet via vrienden aanbevolen had gekregen. Voor muziek geldt precies hetzelfde en meer; muziek bepaalde in hoge mate mijn identiteit, en dreef me in een vriendenkring die ongeveer dezelfde smaak had. Deze smaak bepaalde veel; van je kledingstijl tot de manier waarop je dacht. Je hoeft het niet perse eens te zijn met alles wat een bepaalde stijl propageert, maar je komt erdoor in aanraking met een heleboel nieuwe frisse ideeën. En je kan daaruit oppikken wat je bevalt. Dat is vrijheid.
Het is de enige vorm van vrijheid die ons rest in dit consumentenparadijs. Je kan niet echt zelf bepalen hoe je leeft. Als dat zo zou zijn zou ik nu met een groep gelijkgestemde zielen over een steppe aan het trekken zijn, een kudde buffels achterna. Maar bij gebrek aan beter kan ik in ieder geval zelf bepalen wat ik wil zien, horen en dragen.
Aan de andere kant kan het internet ook gebruikt worden om je te controleren. En om ideeën en een levensstijl op te dringen die andere mensen voor jou bepalen. Het kan gebruikt worden om je juist niet in contact te laten komen met nieuwe frisse vormen van zelfexpressie. Het kan ervoor zorgen dat je alleen in contact komt met muffe muziek van Jantje Smit, de films van Walt Disney, de woorden van Heleen van Royen, een kledingstijl die goedgekeurd wordt door de zwartekousenkerk en/of de extreme Islam , de schilderijtjes van Bob Ross, en de politieke zienswijze van religieus rechts.
Het is een bizar idee dat uitgerekend dezelfde muziekindustrie, die ooit verantwoordelijk was voor het propageren van prikkelende nieuwe vrijheden, nu verantwoordelijk is voor het inperken daarvan. Ik snap dat het gratis downloaden van muziek en films een probleem is. Maar als dit probleem wordt aangepakt door alle gratis vormen van verspreiding van muziek en beeld via streaming services te verbieden word binnenkort dus alleen nog materiaal verspreid waar grote media bedrijven geld aan verdienen. Zo word deze hele wereld een muffe, saaie, voorspelbare en dooie zooi. Een marketingmachine waarin keuzevrijheid gereduceerd wordt door ze rigoureus te beperken tot de door de industriële grootmachten goedgekeurde uitingen.
Marktmechanismes als vraag en aanbod kunnen ook tegen het belang deze grootmachten indruisen. Mensen willen gratis in contact komen met nieuwe ideeën; daar is vraag naar. Maar de industrie wil kostte wat kost het aanbod bepalen. Daarin zit de echte macht in deze consumptiemaatschappij. Dat is de ware reden waarom de Stop Online Piracy Act aangenomen wordt. Big business wil niet dat jij in contact komt met nieuwe muziek via Last FM of You Tube. Ze hebben liever dat je naar de radio luistert want Giel Beelen hebben ze in hun zak; die draait alleen muziek die uitgebracht wordt door de majors. Payola via de radio is big business en dat willen ze zo houden. Het is dan misschien verboden, maar sommige dieren zijn nog altijd vrijer dan anderen.
Het gaat om controle. Er is een revolutie gaande die grote media bedrijven steeds meer buiten spel zet en SOPA is bedoeld daar een einde aan te maken.
SOPA zorgt dat de majors weer alle macht krijgen om jouw muziek, films, boeken, computerprogramma’s en kunst te promoten en verspreiden. Simpelweg omdat je dan zonder hun hulp niet meer bekend kan worden. Op die manier kunnen ze muziek lekker veilig en kritiekloos houden. Kunnen ze zorgen dat bioscopen niets anders meer programmeren dan de geijkte Hollywood rotzooi. Zorgen ze dat boeken met kritische inhoud niet of minder gelezen worden. Zorgen ze dat computerprogramma’s, die het jou mogelijk maken om jezelf te uiten, of op een of andere manier onder de radar te blijven, niet verspreid kunnen worden. Wordt kunst weer een speeltje voor de rijken en geen bron van mogelijke maatschappij kritiek.
Het is hun bedoeling dat de macht, die nu nog in ieder geval gedeeltelijk gedeeld wordt met de massa, weer helemaal in handen komt van een kleine groep mensen; een kleine elite, met bekrompen ideeën over hou jij je hoort te gedragen en hoe jij hoort te denken. Ze willen geen vrolijke anarchistische maatschappij waar iedereen vrijheid geniet, al propageren ze dat nog zo hard. Liberalisme betekent in hun ogen niet meer dan de vrijheid goederen en media op te dringen, en alle manieren die mensen zoeken om goedkoper of gratis aan spullen of vertier te komen te blokkeren.
You Tube, facebook, Spotify, Last Fm; het is binnenkort allemaal voorbij als we nu onze bek niet opentrekken. Want je kan erop rekenen dat in navolging van de USA ook onze regering door de lobby van de grote media bedrijven verleid zal worden om gelijksoortige wetten aan te gaan nemen.
Bekijk hier een filmpje waarin Clay Shirky van TED uitlegt waarom SOPA zo gevaarlijk is
