Skip navigation

(this is the Dutch version of ‘no choice but to choose’)

Te lang naar jouw smaak? Check de korte versie op De Jaap.

Er wordt hoog opgegeven over hoe de vrije markt zichzelf zou reguleren. Je kunt als consument vrij kiezen uit een ruim aanbod van merken en leveranciers, aangeboden door elkaar beconcurrerende bedrijven. Het bedrijf dat zijn product met de beste prijs en kwaliteit verhouding aanbiedt zou daarmee een voorsprong op zijn concurrenten moeten behalen. Daardoor wordt de concurrent gedwongen de prijs/kwaliteit verhouding van zijn product te verbeteren. Uiteindelijk zal hierdoor een consumentenparadijs bereikt worden waar alleen goede en betaalbare producten aangeboden worden. En waar we uiteindelijk, net als in de reclame, allemaal met een verstilde grijns op ons gezicht door het leven kunnen gaan.

Wat een mooi sprookje…

Verzekerd tegen waterschade

Mijn telefoonabonnement loopt eindelijk af en opgelucht ga ik op zoek naar een nieuwe provider. Ik ontdek al gauw dat in de twee jaar dat mijn nu aflopende abonnement liep de prijzen enorm gekelderd lijken zijn. Ik doe niet meer mee met de truc van een gratis toestel, maar stap over op een simvrij abonnement. Dat gratis toestel kost, als ik het zelf koop, rond de €200 euro.Maar als ik het gratis, bij een abonnement, krijg kost dat me rond de 50 euro per maand aan extra abonnementskosten. Dat maal 24 maanden is 1200 euro. Kan je een leuke vakantie van vieren…

Dat laatste gratis toestel ging overigens al na 3 maanden verrot. Ik stuurde het op naar de reparatieafdeling en krijgt het niet gerepareerd retour. Er was waterschade geconstateerd en dat was niet verzekerd. De beroemde kleine lettertjes! Dat het toestel never nooit niet met water in aanraking was geweest kreeg ik de klantenservice niet aan het verstand gepraat.

Meneer met Nuon-badge

De bel gaat en er staat een meneer voor de deur die een Nuon-badge voor je snufferd houdt, en meteen van wal steekt over hoe veel geld ik zou kunnen besparen als ik, in deze tijden van stijgende energieprijzen, zou kiezen voor een pakket met een vaste energieprijs. Helaas voor de man zag ik de avond daarvoor een reportage bij een actualiteitsrubriek waarin verschillende deskundigen vraagtekens zetten bij het bedrag dat zogenaamd bespaard zou kunnen worden. Ik vertel dus dat ik geen interesse heb, maar het duurt desondanks bijna een kwartier, waarin de goede man zijn marketingratel blijft afsteken terwijl ik beleefd in elke adempauze blijf herhalen geen interesse te hebben, voordat ik als laatste redmiddel de deur maar gewoon dicht smijt.

Maar er is nog veel meer onzinnigs aan de hand in de energiebranche. Prijsschommelingen worden door energiebedrijven tamelijk eenzijdig doorberekent; gaat de prijs omhoog dan merk je dat meteen, n.l. bij de eerste de beste jaarafrekening. Dan gaat je vastrecht omhoog. Maar gaat de prijs juist omlaag, dan duurt het een stuk langer voordat je het in je portemonnee merkt. Oliemaatschappijen zijn daar nog erger in; die zien er geen been in om een gedaalde prijs pas een jaar later aan hun klanten door te gaan berekenen. In de tussentijd slepen ze tientallen miljarden extra winst binnen.

En dan heb ik het nog niet eens over groene energie gehad. Hoeveel mensen betalen daar niet extra voor? Dat terwijl bijvoorbeeld ook kernenergie tot die groene energie wordt gerekend? Kernenergie levert geen CO2 op, vandaar. Dat geldt ook voor Hydro-energie waar complete natuurgebieden voor onder water worden gezet.  De enige echt groene energie is zon en windenergie. Maar als de vraag daarnaar het aanbod ruimschoots overstijgt, worden er andere manieren gevonden om de consument tegen die hogere prijs te bedienen.

Elk jaar krijg je de kans over te stappen naar een andere zorgverzekeraar. Kan je honderden euro’s per jaar schelen, zeggen ze. Voordat je alle aanbiedingen met elkaar hebt vergeleken ben je bijna een week verder. Het prijsverschil is uiteindelijk minimaal. Je kiest voor de goedkoopste en bij de eerste de beste keer dat je medicijnen nodig hebt betaal je daar opeens €60 euro voor omdat je verzekeraar jouw medicijn bij de goedkoopste polis als onnodige luxe mag aanrekenen.

Kiezen met de ogen dicht

Je gaat wasmiddel kopen in de supermarkt, en als voorbeeldig consument ga je eens wat prijzen vergelijken. Er zijn opvallend dure merken en heel goedkope. Maar behalve dat de dure misschien anders ruiken, valt er verder weinig verschil te bemerken. Uiteindelijk kies je maar met je ogen dicht voor een goedkoop merk, want anders gaat het uren duren voordat je een beslissing durft te maken.

En zo spendeer je bijna al je vrije tijd met het lezen van voorwaarden, gebruiksaanwijzingen, consumenten advies en berichten in de krant, op tv, of op het web, over de meest uiteenlopende producten. Om er uiteindelijk achter te komen dat je toch elke keer weer genaaid wordt.

Er is een pseudo-wetenschap ontstaan met als doel consumenten te belazeren bij hun keuzes voor onmisbare diensten en ze te verleiden tot zinloze aankopen.

Die wetenschap heet marketing.

Zijn producten en diensten uiteindelijk goedkoper, beter, of meer efficiënt geworden, zoals de liberalen beloofden? Nee hoor; het enige resultaat is een nieuwe klasse vetkleppen die zich over onze ruggen verrijken met hun bonuscultuur. In 1950 verdiende een CEO ongeveer 50x meer dan een willekeurige arbeider. Inmiddels is dat verschil opgelopen tot 300x meer.

Als het de fabrikant of dienstverlener beter uit komt, worden je keuzes weer beperkt.

Je bemerkt dat de bank waar je betaalrekeningen bij hebt lopen niet alleen nogal onverstandig heeft belegd, maar dat ook belegd in de wapenindustrie, derivaten en andere zaken waar je jezelf helemaal niet in kan vinden. Daar komt nog bij dat je bank een enorme staatslening nodig heeft gehad om te kunnen overleven. Je ontdekt ook dat er banken zijn die er wél een moraal op nahouden en je besluit over te stappen. Helaas is overstappen in dit soort gevallen opeens een stuk moeilijker dan bij een telecom provider. Het is zelfs bijna onmogelijk in geval je ook nog leningen hebt lopen. Het gaat in ieder geval minimaal een half jaar duren voordat alles geregeld is. Blijkbaar moeten grote financiële instellingen kostte wat kost beschermd worden tegen de willekeur van de consument. Op deze manier komt die ‘brave new world’ er natuurlijk nooit.

En die beloofde klantgerichtheid en efficiëntie? Vergeet het maar. Callcenters en klantenservices worden zonder uitzondering bemand door 18 tot 20 jarigen die zelden ook maar iets van de materie, waar ze over moeten adviseren, afweten. Verkopers zijn, gedrild door trainingen, alleen gericht op snel resultaat en hoge omzet. De klant tevreden houden is onnodig; het levert een bedrijf meer winst op als klanten zoveel mogelijk afgezet worden. Klantenbinding is iets uit een ver verleden.

Niks te kiezen

Wat als ik nou helemaal geen zin heb om de helft van mijn dag te besteden aan het vergelijken van producten die in prijs en kwaliteit zo bar weinig van elkaar verschillen?

Wat als ik nou doorzie dat fabrikanten en bedrijven, ook al is dat wettelijk verboden, toch wel prijsafspraken blijven maken om hun winstmarges te garanderen? Kijk maar hoe dat in de wereld van de telecom gaat; we betalen nog altijd tien keer meer dan nodig is.

Die hele keuzevrijheid mogen ze van mij diep in hun reet steken.

Het lijkt er wat mij betreft verdacht veel op dat keuzevrijheid vooral voortkomt uit het verlangen van grootindustriëlen en geprivatiseerde Nuts bedrijven om hun klanten te kunnen, en mogen, oplichten. Alles onder het motto van eigen verantwoordelijkheid en volledig ontdaan van welke moraal dan ook.

Je kan tegenwoordig ook voor biologische groente, scharreleitjes, martelvrij geproduceerd vlees, fair-trade koffie en kinderarbeidvrij textiel kiezen. Het is allemaal wel een stuk duurder maar volgens mij is het met wat overheidsbemoeienis heel goed mogelijk om juist dit soort producten net zo goedkoop te maken als die milieu en maatschappij verziekende kiloknallers.

Wat mij betreft was het oude idee van Nutsbedrijven die in handen van de staat waren een stuk aantrekkelijker. Ik wil een betaalbaar en goed product, waar we via het stembiljet enige invloed op uit kunnen oefenen. En een regering die de verantwoordelijk neemt dat bedrijven een goed product leveren.

Ik wil in de supermarkt een doos waspoeder kopen waar alleen op vermeld staat dat er wasmiddel in zit en al die vrolijke kleurtjes en andere lokmiddelen mogen er van mij vanaf.

Ik wil reclamevrije tv en radio en een stadsbeeld zonder schreeuwerige billboards en neonverlichting zodat je eindelijk de stad weer eens ziet.

Mag ik er ook voor kiezen niet te willen kiezen?

One Comment

  1. ha die Leen, ja het is ook niet echt gek dat alles duurder wordt via het vrije markt systeem, kosten van propaganda en bijv. tv-reclame, de volgevreten bovenlaag bij bedrijven, de eisen van de aandeelhouders etc. kosten allemaal geld.
    Beter is het communisme maar weer in te voeren, 1 staats product per categorie en de laagste prijs is een feit. Een Postbank, Verzekeringsmaatschappij, Telefoonbedrijf, een automerk en dan alleen voor Partijbonzen en Medici.. Iedereen een staatsfiets en dan de statusquo-economie invoeren, liefst wereldwijd, een kind per stel, een televisienet, geen religie, kunst en internet.. Gewoon lekker goedkoop en veilig doorwerken , dan de verplichte euthanasie en je staats crematie 🙂 Lijkt me heerlijk haha,
    Groetjes Mario


One Trackback/Pingback

  1. By De terreur van de keuze | DeJaap on 18 Jul 2011 at 10:48 am

    […] Steen heeft een langere versie van dit artikel op zijn eigen blog gezet. Deel […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: