Skip navigation

Privatisering was het toverwoord van de jaren negentig. Na de eerste grote privatiseringsgolven zitten we nu met voormalige staatsbedrijven, Nuts bedrijven en een uit de hand gegroeide verzekeringsmarkt die stuk voor stuk de belofte van een meer efficiënte bedrijfsvoering, lagere prijzen en een betere service niet waar kunnen maken.

Winsten worden niet geïnvesteerd in innovaties, of verbeteringen in de bedrijfsvoering en/of service maar worden als dividend aan aandeelhouders, of als bonus aan de top van deze bedrijven uitgekeerd.

En er worden illegaal prijsafspraken tussen concurrerende bedrijven gemaakt waardoor prijzen niet dalen maar juist kunstmatig hoog gehouden worden.

Witteboordencriminaliteit loont. De regering en de opeenvolgende rechtse en middenpartijen die de privatiseringen hebben uitgevoerd zouden een enorm gezichtsverlies lijden als de stijging van corruptie, die als bijwerking van privatiseringen in alle door de staat afgestoten bedrijven optrad, aan het licht zou komen.

Het beeld werd ons opgedrongen dat ambtenaren lui en niet op de markt gericht waren omdat hun banen niet van bedrijfssuccessen afhingen.  De snelle managers uit het bedrijfsleven zouden dat allemaal veel beter kunnen. En dat hebben we gemerkt. Kijk maar eens naar het onderwijs waar de schaalvergroting heeft geleid tot grotere klassen,  diploma’s waarvoor steeds minder gepresteerd hoefde te worden en bedrijfsresultaten die, waar nodig, kunstmatig opgepoetst werden. Daarmee werden de exorbitante salarissen voor de top van de megascholen veiliggesteld.

Graaiers in plaats van ambtenaren

Ambtenaren werden vervangen door graaiers. Maar graaiers hebben geen boodschap aan zaken als landsbelang, het belang van kiezers of het belang van de bevolking van dit land. Graaiers denken allereerst aan zichzelf en daarna aan hun aandeelhouders. Graaiers ontvangen een groot gedeelte van hun bonussen in vorm van aandelen in het eigen bedrijf. Dus de aandeelhouders, daar horen ze zelf nog bij ook.

Waarom lukt het de N.S. niet meer om treinen op tijd te laten rijden? Zou dat, buiten het feit dat de opdeling van het bedrijf in Pro-rail en N.S. de bedrijfsvoering geen goed heeft gedaan,  niet vooral liggen aan het feit dat het bedrijf niet meer kan en mag investeren in wat er aan hardware nodig is om, ook bij temperaturen onder nul en in geval van boombladeren op het spoor te blijven rijden?  En heb je al gemerkt dat de N.S. na 8 uur ‘s avonds een totaal onbetrouwbare dienstregeling voert? Het bedrijf is namelijk niet in 2, maar in 3 delen gesplitst en ’s nachts heeft goederenvervoerder Raillion prioriteit op het spoor. En heb je de laatste tijd de trein naar Amsterdam genomen? Dan heb je vast en zeker gemerkt dat de normale verbinding,  zonder Fyra toeslag, tegenwoordig altijd over Haarlem en Heemsteede rijdt. De reis duurt daarmee bijna een half uur langer. Tja, ze moesten toch iéts verzinnen om de reizigers te dwingen die Fyra toeslag te slikken?

Wat is het verschil tussen een abonnement voor telefonie bij een monopolistisch staatsbedrijf en dat bij één van de nieuwe bedrijven op de vrije markt? Is het goedkoper geworden? Allerminst. Is de service beter? Au contraire. Is het netwerk meer betrouwbaar? Absoluut niet.

Ziekenhuiswinsten

Ziekenhuizen mogen binnenkort winst uitkeren op investeringen van private investeerders in de zorg. Weer zo’n heilloos plan. Investeren doet men vooral in zorg, operaties en apparatuur die geld opleveren. Mensen met een zeldzame aandoening staan dan automatisch in de kou terwijl onnodige cosmetische ingrepen voorrang kunnen gaan krijgen. Omdat die meer winst opleveren. Wachtlijsten zullen bijna zeker langer worden omdat mensen die hoge verzekeringen afsluiten, of cash kunnen betalen, voorrang in behandeling kunnen gaan afkopen. Daar kan je de klok op gelijk zetten.

De staat vergoed nog altijd de helft van de ziektekostenverzekering via de zorgtoeslag. Dat is niets anders dan verkapte staatssubsidie voor de grote verzekeraars, maar blijkbaar mag je zaken die op de vrije markt nog niet genoeg geld opleveren via de belastingbetaler tot een aantrekkelijke investering omtoveren. Het lijkt nu net alsof je als particulier verzekerde niet duurder uit bent maar het is een sigaar uit eigen doos. Het belastinggeld wat nodig is voor de zorgtoeslag komt uiteindelijk ook gewoon uit je eigen portemonnee.

Giro-enveloppen

Waarom kon de Postbank vroeger alle benodigdheden om te bankieren gratis aan zijn klanten leveren, denk aan de blauwe giro-enveloppen, terwijl je nu als zakelijke klant bij de ING maar liefst 7 euro moet betalen om geld op je eigen rekening te storten? Dat terwijl deze handeling volledig door machines wordt uitgevoerd? Als je beseft hoe de ING is gegroeid na de privatisering en het omvormen van het bedrijf in een multinational weet je waar je geld blijft hangen; in dit soort financiële megabedrijven. Bedrijven die te groot zijn om ten onder te gaan. Bedrijven die van de ondergang gered dienen te worden als er fouten in de bedrijfsvoering zijn gemaakt omdat ze anders complete landen in hun val meesleuren. We hebben ambtenaren die niet afhankelijk waren van bedrijfssuccessen vervangen door graaiers die ten allen tijden kunnen rekenen op steun van de overheid als de zaken uit de hand lopen.

Bedrijven als Vestia die verantwoordelijk zijn voor  de sociale woningbouw worden eerst te groot om om te vallen en gaan vervolgens in default swaps investeren. Natuurlijk gaat dat op een gegeven moment fout en alweer is het de belastingbetaler die voor het verlies op moet draaien.

Wat zijn we dus nu eigenlijk met deze privatiseringen opgeschoten? We hebben de moloch van de vrije markt op ons,  ooit zo sociale, land losgelaten en alle macht op een presenteerblaadje aan het grootkapitaal overgedragen.

Je had als kiezer via het stembiljet ooit,  zij het vooral in theorie,  invloed op het reilen en zeilen van staatsbedrijven. En deze bedrijven mochten dan misschien duur zijn in hun bedrijfsvoering maar investeringen waren altijd prima op orde. Als bewoner en belastingbetaler was je min of meer aandeelhouder in de B.V. Nederland. Je kon het slechter treffen. De gezondheidszorg was gratis, het openbaar vervoer reed op tijd en naar de gekste uithoeken. De post zag het als een erekwestie om vandaag verstuurde brieven en pakjes morgen al te bezorgen en niet, zoals nu met pakjes gebeurd, er eerst genoeg op te sparen voor eenzelfde postcodegebied voordat er daadwerkelijk tot verspreiding over wordt gegaan. Alle communicatie zat veilig bij één en hetzelfde bedrijf; een bedrijf waar je als werknemer misschien een eenvoudige, maar tegelijk ook zekere, baan had. En waar je niet, zoals nu, elk moment op straat geflikkerd kan worden om vervolgens als uitzendkracht hetzelfde werk te gaan doen. Met inlevering van je rechten en een groot deel van het loon wat je vroeger verdiende.

Enorme denkfout

Privatisering was een enorme denkfout en de enige remedie is een herbezinning. Een herbezinning die ertoe leidt dat de staat bedrijven die producten leveren die onmisbaar zijn voor de bevolking weer gaat reguleren. Toegegeven; Ideaal is dat niet, maar het is nog altijd veruit te prefereren boven het wild west kapitalisme dat we nu op onszelf los hebben gelaten.

Deze column is ook op de Jaap verschenen

Advertenties

One Comment

  1. Privatisering, heiligt het doel de middelen?
    Er van uitgaande dat het doel was concurrentie, dus goedkoper voor de consument is dit politieke doel van de rechtse politieke partijen een regelrechte non-issue.
    Het blijkt, dat advertentie campagnes de consument stapelgek maakt ivm keuzebepaling van de aanbiedingen, maar er zit telkens een addertje onder het gras.
    Uiteindelijk worden alle reclame kosten verrekend met de consument, dus wordt een en ander duurder. Bovendien ontstaat er een nieuw soort bureaucratie en de kans, dat alles naast elkaar loopt en leidt tot weinig effectiviteit en , alleen de slimste weet nog enige creativiteit te ontwikkelen
    Laten wij eens kijken naar wat huidige privatisering situaties zoals dit steeds meer op ons als consument afkomt, b.v.
    – Tandartskosten
    – Dokterskosten
    – Ziekenhuiskosten
    – Zorgkosten
    – Telefoonkosten
    – Televisie/internet kosten
    – Gas, elektra, posterijen, spoorwegen

    Straks misschien nog de volgende trend in de privatiseringsronde.
    – Verhuren van een leger
    – Gevangenissen
    – Gemeentelijke (semi overheidsafdelingen

    Als een en ander in de voorbeschouwingen waar is volgens de insiders, wat ontstaat als gevolg hierdoor bij de volgende nieuwe generatie in hun gedrag en opvoeding.

    De openbare nutsbedrijven, die niet toevallig in de negentiende eeuw – toen liberalen nog verstandig waren – in gemeenschapshanden waren gebracht. Gas, elektra, posterijen, spoorwegen: de overheid heeft er zijn greep op verloren


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: