Skip navigation

Werklozen die verplicht in kassen moeten gaan werken. Ik vind het een moeilijk discussie. Werken voor je geld is beter dan niets doen en een uitkering trekken. Beter voor jou persoonlijk, voor je sociale contacten, voor je voeling met de samenleving, misschien zelfs voor je eergevoel en uiteindelijk toch vooral voor de maatschappij als geheel. Maar toch wringt er iets aan de redenering dat als je geen werk kan vinden, je uiteindelijk verplicht te werk gesteld moet kunnen worden.

Er is niets mis met lager opgeleid werk. Ik heb zelf ook in fabrieken gestaan, op de bloemenveiling gewerkt etc. Ik kan iedereen aanraden eens een tijdje dit soort werk te doen; het laat je inzien wat er allemaal bij komt kijken om de samenleving draaiende te houden. En ik kreeg er een sterk lijf door, en dat is ook geen straf.

De meeste werklozen willen zo snel mogelijk aan de slag. Maar, als ze ergens voor geleerd hebben, willen ze het liefst een baan in hun eigen vakgebied verwerven. Ze hebben niet voor niets veel tijd en (geleend)  geld in hun opleiding gestoken. Moet het nu zo zijn dat als je niet binnen een x aantal jaren/maanden/weken aan de slag komt je dan maar de kassen in moet?

Waarom worden er überhaupt meer mensen in bepaalde vakken opgeleid dan er behoefte aan is? Laat ik dicht bij huis blijven: neem bijvoorbeeld de opleidingen op muziekgebied. Er zijn tegenwoordig niet alleen conservatoria waar mensen op hoog niveau worden opgeleid, je hebt deze opleidingen ook op MBO niveau. Je kan terecht opmerken dat een heleboel  van deze jongelui voor de werkloosheid opgeleid worden. Maar aan de andere kant heeft elk mens ook recht op een verregaande vorm van zelfbeschikking. Niemand wil een maatschappij waar van hogerhand wordt beslist wat jij met je leven moet gaan doen.  Maar geldt dat dan ook niet voor tewerkstelling?

Laten we er eerlijk voor uitkomen, er zijn heel veel mensen die, na een x aantal jaren werkloosheid, zich zodanig aan hun situatie aan hebben weten te passen dat werken niet meer voor ze hoeft.  Mensen die wel werken ontploffen meestal als ze deze redenering horen, denkend aan de torenhoge premies die ze betalen, en roepen dan massaal dat het sociale vangnet niet op deze manier misbruikt mag worden. Maar dat is nu eenmaal wat mensen doen; ze passen zich aan alle omstandigheden aan.

Maar het vangnet is niet alleen ingesteld om mensen voor  armoede te behoeden. Het is ook bedoeld om de onofficiële economie de nek om te draaien. Ik heb het hier over de hun kostje bij elkaar scharrelende armen, die vroeger sloppenwijken bewoonden. Men krijgt tegenwoordig een uitkering omdat je dan niet meer de straat op moet om je levensonderhoud bij elkaar te schrapen. Het zag er namelijk zo slordig uit; zwervende gezinnen die langs de kant van de weg rotzooi aan moesten bieden, kleine klusjes opknapten of anders moesten bedelen en soms ook  stelen om te overleven. Socialisten, maar niet te vergeten ook de Liberalen, hebben daar destijds iets op verzonnen. Ze vonden elkaar in een oplossing die tegelijk armoede moest tegengaan en bedrijven behoedde voor concurrentie van beunhazen.

Waarom doen Polen het werk in de kassen zoveel beter en waarom zijn ze zo gemotiveerd om dat werk te doen? Dat is eenvoudig te verklaren; ze verdienen hier een stuk meer dan ze in hun eigen land kunnen verdienen. Als ik 5000 euro per maand betaald zou krijgen om in de kassen te werken zou ik dat ook fluitend doen. Polen, Hongaren etc. komen hier, net als de eerdere generaties gastarbeiders, om zo veel en hard mogelijk te werken zodat ze geld kunnen sparen en uiteindelijk voor zichzelf kunnen beginnen. Liefst in hun eigen land, want wie wil er nou tussen die sacherijnige ka(a)skoppen leven?

Ik verbaas me er altijd over de manier waarop er ingegrepen wordt wanneer het systeem niet op de manier werkt zoals onze neoliberale broeders het graag zouden zien. Ze vinden het prachtig dat verschillen in de hoogte van lonen door grote bedrijven gebruikt kunnen worden om hun producten in een ander land goedkoop te laten produceren. Maar als dat tegelijk betekent dat ons land mensen van buiten aantrekt die hier meer kunnen verdienen dan thuis, omdat de lonen hier relatief hoger zijn, dan moet dat niet mogen. Stel je voor zeg; dat iedereen een beetje hierheen kwam om geld te sparen om uiteindelijk voor zichzelf beginnen? Dan zijn er straks helemaal geen robots meer die eenvoudig werk voor bijna niets willen doen.

Waarom wordt er niet op een andere manier gezorgd dat werkelozen hun steentje bij kunnen dragen aan de maatschappij? Waarom hebben we er geen geld voor over om mensen een redelijk loon te betalen om bijvoorbeeld sneeuw te ruimen? Het is klotewerk, maar het is tegelijk belangrijk dat het gedaan wordt. Ergo; je moet mensen er zoveel voor betalen dat ze het toch willen gaan doen, ondanks dat het klotewerk is. Ook dat is marktwerking.

Maar zo zit de ideale wereld van de liberaal niet in elkaar. Topmanagers, die niets anders doen dan de hele dag leuke ideetjes te verzinnen om bedrijven met nog minder werknemers te laten draaien, verdienen meer dan ze ooit uit kunnen geven. Als die gasten werkloos raken hoeven ze hun hand niet op te houden. Hun hand is al meer dan gevuld. Dacht je dat iemand als die Erik Staal van Vestia ooit nog een poot gaat uitsteken? Die is op Bonaire lekker aan het rentenieren, terwijl Vestia gedwongen is de huren te verhogen.

Uitvreters zal je altijd houden. Die zitten niet alleen aan de onderkant van de samenleving maar overal. Je moet het die lui niet makkelijk maken, maar dat betekent nog niet dat je hele bevolkingsgroepen maar als werkschuw moet stigmatiseren.

Het is heel makkelijk om vanuit het pluche te redeneren dat mensen moeten werken voor hun geld. Dat klopt namelijk, maar het klopt tegelijk ook niet, want je kan niet zonder meer al het beschikbare werk bij werklozen door de strot duwen. Er zijn werklozen die blij zijn met de kans om in de kassen te werken. Fijn voor ze, geef ze die kans. Maar mensen dwingen tot werken slaat nergens op. Slavernij is geen oplossing, maar een probleem.

One Comment

  1. Die mensen die zo vanuit het pluche “kaswerkweigeraars” uitmaken voro werkschuw, missen empathie.
    Want anders zouden ze beseffen dat een uitkering een laatste redmiddel en bijna-eindstadium is.
    Zij tonen met hun gedrag hun gééstelijke armoe.

    P.S.
    Voor wat betreft het liberalisme: Zelfs Keynes, als ik me niet vergis, zag een werkloosheidspercentage van 3-5 % als het gevolg van en noodzaak binnen theorie. Alleen die flexibiliteit zal altijd een utopie blijven met open grenzen en op continue bijscholing beknibbelende werkgevers.
    Let wel: Met elke gastarbeider importeren we werkloosheid. Dát is de prijs die de samenleving betaalt voor de hebzucht van dier werkgevers.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: