Skip navigation

Ik heb er lang over geaarzeld maar laat ik ook eens een duit in de zak van Sinterklaas doen.

Persoonlijk heb ik helemaal geen leuke herinneringen aan Sinterklaas.

Mijn eerste confrontatie met Sinterklaas en zwarte piet, als 4 jarige op de kleuterschool, was veelzeggend. Ik was doodsbang voor die man met zijn pikzwarte helpers. Ik vond Sint een griezel met zijn middeleeuwse kledij en zijn zware donderstem . Maar zijn Pieten vond ik nog veel enger; die durfde ik gewoon niet aan te kijken. Ik had nog nooit iemand met een donkere huidskleur gezien.

sinterklaasZe zeiden dat Sinterklaas een groot boek had waarin al je zonden opgeschreven stonden. En als je iets stouts had gedaan zou hij je voor straf in een zak naar Spanje meenemen. Bibberend wachtte ik mijn beurt af, me intussen zeker wetend dat ik afgevoerd zou worden omdat ik op mijn eerste schooldag het niet trok om van mijn moeder gescheiden te worden en als reactie mijn broek vol scheet. De juffrouw van de school was daar overduidelijk not amused over geweest, had me een hele dag in de hoek laten zitten en gaf mijn moeder een uitbrander toen ze me later die dag ophaalde. Als dat geen enkele reis naar Spanje op zou leveren wist ik t niet meer.

De anticlimax die volgde kon niet groter zijn: eenmaal op de schoot van Sint kreeg ik van Piet een enorme glimlach en een hand vol oudbakken pepernoten waar restjes wol van zijn handschoenen aan kleefden. Toen nam de Sint zijn boek ter hand en wist me te vertellen dat ik een brave jongen was geweest en kreeg ik een cadeautje mee; een of ander prul wat ik prompt vergat mee naar huis te nemen.

Sinterklaas23Wat ik me verder vooral herinner over Sinterklaas is dat mijn moeder elk jaar haar uiterste best deed om mij en mijn zusje van een paar cadeautjes te voorzien. We hadden het niet bepaald breed in mijn vroege jeugd dus moesten we het met een kleinigheidje doen. Mijn moeder werd gedwongen extra uren te werken om die klote prullen te kunnen betalen. Vervolgens werd je in de dagen na Sinterklaas door je klasgenootjes de ogen uitgestoken met de trapauto’s, poppenhuizen en noem maar op die met veel moeite naar school mee werden gesleurd.

En Zwarte Piet? Wij kregen op de lagere school al tamelijk jong de geschiedenis rond Zwarte Piet te horen. Ik was een jaar of 8 toen me over de slavernij werd verteld. Nou werd het echt niet gebracht op een manier van Piet is de slaaf van Sint en punt uit. Sint was een goede man en zijn knechten dienden hem vrijwillig, maar hij had ze wel eerst uit de slavernij bevrijd en zijn pieten hadden ervoor gekozen bij hem te blijven. Zo werd dat destijds echt gebracht. Het verhaal werd wat verzacht maar in die tijd (begin jaren 70) draaide men er verder niet omheen. De slavernij was geschiedenis en niet iets wat men licht moest vergeten. Maar het feit dat er op mijn school geen donkere kindertjes waren die door dit verhaal gestigmatiseerd zouden worden maakte het natuurlijk wel makkelijker het op deze manier te vertellen.sinterpiet

Vanaf mijn 11e tot mijn 14e speelde ik zelf zwarte Piet in het verzorgingstehuis waar mijn moeder werkte en vermaakte ik de daar wonende bejaarden. Die oudjes waren tenminste niet bang. Maar de kinderen op straat wel en een hand (verse) pepernoten veranderde daar niks aan. Dat is in beginsel altijd de taak van Piet geweest; kindertjes bang maken. En je kan keihard roepen dat dit tegenwoordig niet meer de bedoeling is en dat Sint en Piet niets meer met zonde en straf te maken hebben; kijk eens goed naar een kleintje dat voor het eerst met een piet geconfronteerd wordt. Zie je ze onbevangen op Zwarte Piet af rennen en hem spontaan omhelzen zoals ze bijvoorbeeld met figuren uit Sesamstraat doen? Dacht ’t niet;het is altijd een spannend of zelfs angstig moment voor ze.

Kinderen maakt het verder geen ene moer uit hoe Piet eruit ziet. Het gaat om zijn rol in het spel; hij is de helper van Sinterklaas, hij kan afhankelijk van het kind zijn gedrag aardig of onaardig naar je zijn. Dat was de kern van het spel.

Sinterklaas-nietMaar kinderen bang maken voor mensen met een andere huidskleur is niet slim. Daar komt nog bij dat de meeste kinderen tegenwoordig de klas delen met donkere kinderen. Kinderen een handvat geven om leeftijdgenoten als ‘anders’ in een hoek te zetten is nog erger; daar lok je pestgedrag mee uit.

En je kan jezelf overschreeuwen en beweren dat racisme niet bestaat; maar who are you fooling? Lees sommige commentaren uit het pro-pieten kamp eens. Neem als voorbeeld die reaguursels bij de selfie van Leroy Fer er eens bij.

Maar het beste argument dat ik in de hele discussie heb opgevangen was deze: is het opeens wel OK als de knecht/slaaf van Sinterklaas een blanke is?

En is het niet frappant dat uitgerekend deze week Mark Rutte ons probeert te overtuigen dat ongelijkheid niet iets is om je druk over te maken? Dat het zelfs goed is dat het bestaat? Dat we ons er maar bij neer moeten leggen dat als je als dubbeltje bent geboren je nooit een kwartje zal worden? Dat het “als je maar goed je best doet, je braaf verder leert, je altijd goed terecht gaat komen” opeens niet meer geldt? ? Dat of je in deze maatschappij maakt of niet weer afhangt van hoe rijk en geslaagd je pappie is? Net als vroeger in feodale tijden?

Wie staan hier handenwrijvend in de coulisse te kijken hoe we elkaar strot afbijten over een onderdeel van een oud volksfeest? Terwijl de miljarden de grens over verdwijnen naar belastingparadijzen waarvan onze eigen bananenmonarchie er intussen ook een is geworden.

En check dit artikel op de Correspondent eens over moderne slavernij. Als je daardoor niet in een pepernoot verslikt weet ik t niet meer.

Advertenties

One Comment

  1. Bedankt voor het delen van het artikel. En met je eens over sinterklaas en zijn gevolg. Grappig inderdaad, hoe de overheid prioriteiten heeft. Een campagne over vieze vaatdoekjes, maar geen woord over instortende montaire stelsels.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: