Navigatie overslaan

Tag Archives: arthur conley

Dit is een lange versie van de column die eerder op ‘De Jaap’ en kindamuzik verscheen.

Ik heb op 3-4 2012 wat toevoegingen geplaatst om nieuwe onthullingen in dit verhaal te kunnen betrekken, en wat nadere uitleg te kunnen geven over de manier waarop BUMA werkt.

Vorige week donderdag stond er een artikel in de Volkskrant over het conflict tussen Rob Bolland en zijn uitgever Willem van Kooten. Willem van Kooten stelde daarin dat het onmogelijk was “een vreemdeling in het Jeruzalem van de muziekindustrie in kort bestek het vak van muziekuitgever uit te leggen”.  Alsof de muziekindustrie een heilige plaats is; het tegengestelde is waar…

Uitleggen wat muziekuitgeverijen precies doen is helemaal niet zo moeilijk als Van Kooten beweerde; ik ging er 2 uurtjes voor zitten en het resultaat staat hieronder.

De Basis

Publishing, ofwel het uitgeven van muziek, is het exploiteren van auteursrechten. Eenvoudig gezegd; geld verdienen door muziek op radio en TV uitgezonden te krijgen, en muziek uit je catalogus in films, TV series, TV programma’s, commercials etc geplaatst te krijgen. En verder het innen van de Buma rechten voor live optredens van bands die muziek van bij je publishing bedrijf aangesloten componisten uitvoeren.

De eerste gerechtigde vraag van een artiest die zijn eigen werk schrijft én uitvoert is uiteraard ‘wat heb ik aan een dergelijke overeenkomst?’ In principe heeft een componist/tekstschrijver net zo min een publishing contract nodig als een platencontract.

Het enige probleem is dat als je de werkzaamheden van een label en/of uitgever zelf gaat doen je meer dan de helft van je tijd bezig bent met zelfpromotie en het opbouwen en onderhouden van een netwerk. Een netwerk dat pas na een x aantal jaren sterk genoeg is om er reële opbrengsten uit te kunnen peuren.

Daar komt nog bij dat als je over het hoofd ziet dat je muziek ergens wordt gebruikt, en je het gebruik niet aan de Buma opgeeft, je meestal kan fluiten naar je centen. De Buma doet nauwelijks moeite om voor onafhankelijke componisten/tekstschrijvers gelden te innen, terwijl het grote geld bij de muziekuitgeverijen van major labels bijna automatisch binnen loopt.  Hoe dat zit leg ik zo meteen uit.

Als de componisten/tekstschrijvers een contract met een publisher sluiten krijgt de publisher 1/3 van alle bedragen. (De in dit land wettelijk bepaalde verdeling is 1/3 voor de componist, 1/3 voor de tekstschrijver en de overgebleven 1/3 voor de publisher*). Is er geen publisher in het spel, dan is de verdeling 50/50 tussen componist en tekstschrijver. Schreef je zowel de tekst als de muziek dan zijn alle opbrengsten uit auteursrechten natuurlijk van jou…

Voor elke keer dat een liedje op de radio of tv wordt uitgezonden betaald een radiostation een vergoeding. Meestal is die gebaseerd op de lengte van het nummer en het bereik (lees aantal luisteraars van het betreffende station). 3 FM betaalt daardoor meer dan een klein lokaal station. Dat geldt uiteraard ook voor alle tv stations en of ze nu clips van je muziek uitzenden of je muziek onder een item in een documentaire of reportage plakken maakt voor de hoogte van de vergoeding niet uit.

Een hit levert vreselijk veel geld op en dat geldt zeker voor een evergreen. Ik heb Lee Roberts gekend; deze man had als soulzanger onder de naam Arthur Conley ooit een mega hit met het nummer ‘ sweet soul music’. Dertig jaar na dato kon hij nog altijd ruim leven van de opbrengst van dit ene liedje. Het bracht destijds nog altijd ongeveer Fl.50.000 per jaar op. Lee was een slimme jongen want hij had de rechten van zijn songs nooit aan een publisher verkocht; dan krijg je namelijk een vast bedrag en kan je verder naar de opbrengst van je nummer fluiten. Er zijn duizenden gevallen bekend van componisten die in geldnood raakten en hun werk voor een habbekrats aan een publisher verkochten en daarna met lede ogen moesten toezien hoe zijn werken werden heruitgebracht, of door bijv. artiesten die aan Idols meedoen werden vertolkt, en de publisher miljoenen opbrachten.

Een band krijgt ook nog 21 euro per optreden van de Buma. Het maakt niet uit of dat optreden in een kroeg of in de HMH plaats vond. Het bedrag blijft hetzelfde. Daar snap ik ook niks van, maar zo is het nu eenmaal. Voor elk live optreden krijgt de publisher dus 7 euro. (opm: als je band het podium deelt met bands waarvan de componist/tekstschrijver(s) bij Buma aangesloten zijn wordt dit bedrag verdeeld onder alle componisten/tekstschrijvers)

Verder kan je als publisher zogenaamde syncs proberen te verkopen. Dat betekent dat je de muziek uit jouw portfolio als soundtrack bij films of muziek onder commercials gebruikt wordt. Dat zijn deals die buiten Buma om met de producenten van films en commercials gemaakt worden. Hoe bekender het nummer hoe hoger de opbrengst voor een sync. Buma betaald ook nog auteursrechtgeld uit voor elke keer dat de film of de commercial te zien is geweest. Een commercial die jaren lang overal ter wereld uitgezonden wordt brengt dus via de auteursrechten heel veel extra geld op.

De Buma stuurt elk jaar een factuur naar alle Nederlandse radio/tv stations, alle poppodia, cafés, winkels, liften; kortom echt alle plekken waar muziek gedraaid wordt krijgen een factuur. Al dat geld (tientallen miljoenen per jaar) komt vervolgens bij de Buma binnen en moet door deze organisatie worden verdeeld onder de rechthebbenden; dat wil dus zeggen de componisten en auteurs van muziek en tekst, maar ook de uitgevers ervan. **

Alle landen op de wereld doen met dit systeem mee, zodat de copyrights organisaties van deze landen onderling ook weer geld voor hun componisten bij elkaars organisaties moeten claimen. (Op wat uitzonderingen na van landen die de internationale copyrights overeenkomsten weigeren te tekenen zoals China, Rusland, Cuba – bij elkaar toch alweer een derde van de mensheid).

En inderdaad; drie-kwart van het hier opgehaalde geld verdwijnt richting USA en UK!

Hopelijk was dit verhaal tot zover nog wel een beetje te volgen?

Maar nu wordt het ingewikkeld…

Het geld dat de Buma ontvangt is gebaseerd op het aantal uren dat er uitgezonden wordt, de oppervlakte van popzalen en van winkels. Dat geld moet in theorie dus verdeeld worden onder alle componisten/tekstschrijvers en hun eventuele publishers. Dat is een hele administratie. Hoe deden ze dat in godsnaam voordat er computers waren? Welnu; dat werd berekend via de grote van het marktaandeel van de publisher. Vroeger was dat tamelijk overzichtelijk. Er waren een tiental grote platenmaatschappijen in de wereld actief die allemaal ook een publishing afdeling hadden. Deze majors hadden allemaal een aandeel in de markt en dat kon met een beetje kunst en vliegwerk uitgerekend worden.

Daarnaast hadden componisten en tekstschrijvers tot eind jaren zeventig meestal het soort publishingdeal die in het kort gezegd erop neer kwam dat de aangesloten componisten en tekstschrijvers nooit een cent zouden ontvangen. Vanwege de beroemde kleine lettertjes. Dat maakte het allemaal nog wat overzichtelijker, maar dat terzijde.

Via dit soort nattevingerwerk kregen alle grote publishers een gedeelte van de poet en op die manier hoefden die dus, in tegenstelling tot componisten en tekstschrijvers, niet een jaar of langer op hun geld te wachten.. Er vond later nog een definitieve afrekening plaats, wat er vaak op neer kwam dat er nog wat meer geld richting publishers gestort werd.

In dit Volkskrant artikel kan je lezen hoe ver deze constructie ging; want dit is nog maar een tipje van de sluier.

De muziekwereld was dus lekker overzichtelijk totdat ten tijde van de Punk en New Wave explosie honderden kleine, zogenoemde, independents de markt begonnen te bedienen met muziek waar de majors hun neus voor ophaalden. (Zo had EMI bijvoorbeeld The Sex Pistols getekend maar na klachten van o.a. de afdeling van het EMI conglomeraat dat wapens produceerde (echt waar!) werd die band de straat op gegooid en door een independent genaamd Virgin opgepikt***.)

Nu speelden de meeste Indies het spel over het algemeen nog wel mee en het was dus nog allemaal wel te overzien, al werd markt een stuk minder overzichtelijk.

Het werd pas echt erg toen steeds meer band hun muziek zelf gingen uitbrengen. Tegenwoordig is door de bomen het bos echt niet meer te zien dus je vraagt je af hoe de Buma zich intussen heeft aangepast aan de nieuwe situatie. Antwoord; ze hebben zich helemaal niet aangepast!!

Ja, behalve dat er een fingerprinting systeem is ingevoerd dat niet schijnt te werken.

Buma geeft nog steeds het overgrote gedeelte van het binnengekomen geld ongezien door aan de grote publishers. Daarnaast komt er een heleboel geld binnen als vergoeding voor muziek die helemaal niet geregistreerd staat bij de Buma of enige andere copyrights organisatie. Wat doen ze daarmee? Dat houdt de Buma lekker zelf.! Ik heb nog nooit gehoord dat Buma afrekeningen naar gebruikers (radiostations, podia, winkels etc.) van muziek stuurt waarin geld wordt teruggestort. Jij wel?

In theorie kan een radio station, café winkel of zaal proberen te bewijzen dat een gedeelte van de muziek die ze draaien niet geregistreerd is, maar de meesten zien daar, vanwege de enorme administratieve rompslomp, vanaf.  Het is wél erg voordelig om ALTIJD te klagen over de hoogte van de factuur; meestal wordt deze dan aangepast aangezien alle bedragen die Buma berekent standaard te hoog ingeschat worden. Andersom geldt dat als je componist/tekstschrijver bent het raadzaam is ALTIJD te klagen dat je te weinig geld hebt ontvangen want Buma schat de sommen die aan jou uitbetaald moeten worden ook standaard te laag in.

Heb je het gebouw van de Buma in Hoofddorp wel eens gezien? 5 verdiepingen marmer met een paar honderd dure lease auto’s op het parkeerterrein, voor een groot gedeelte betaald met geld waar jij als componist/tekstschrijver recht op hebt.

Buma belegd jouw geld en houdt de winst dus zelf. Natuurlijk is het onderhouden van een complexe organisatie als BUMA duur, maar dat ze het duurder dan nodig maken door gouden handdrukken van 7 ton aan ex directieleden te geven is uiteraard nogal bedenkelijk. Vooral als dat gebeurd zonder dat de leden van BUMA daarover geraadpleegd zijn.

Daar komt nog bij dat de baten uit investeringen dalen door de economische crisis en de BUMA nu al begint te piepen dat het binnenkort niet meer mogelijk is om al het geld uit copyrights op tijd uit te keren. Ik heb zelfs al geluiden gehoord die beweren dat BUMA moet gaan korten op uitkeringen aan aangesloten auteurs!

Natuurlijk is het een gedoe om lid te worden en de schaarse keren dat je gedraaid wordt of optreedt aan te geven. Maar door het niet te doen houd je een systeem in leven dat onrechtvaardig is en uiteindelijk zorgt dat de dominantie van de mainstream voor altijd blijft bestaan. En daarnaast wordt dan voor altijd door enge managers bepaald wat er uitgebracht gaat worden en wat niet. Patjepeeërs die denken dat er alleen behoefte bestaat aan  Jantje Smit of Bløf; geen creatievelingen die muziek op een hoger niveau willen brengen.

De majors blijven in leven door de kurk van geld uit copyrights. Als je denkt dat dit systeem zijn langste tijd heeft gehad heb je het jammerlijk mis; er gaat domweg teveel geld in om. Op de financiële dienstverlening na is de grootste geldmachine in Nederland die van auteursrechten en patenten. Als dat afgeschaft zou worden stort het hele kaartenhuis van de economie in elkaar.

Conclusie

Het klinkt tegennatuurlijk uit de mond van deze punker, maar wordt als componist/tekstschrijver lid van de Buma/Stemra. En laat je zien op ledenvergaderingen. Dwing die lui om hun portal uit het stenen tijdperk te moderniseren. Die portal wordt niet moderner en makkelijker te bedienen gemaakt met als smoes dat wat oudere publishers meer moeite zouden krijgen met het invoeren van playlists en live optredens. Alsof die gasten dat invoeren zelf doen; zo’n Willem van Kooten heeft daar personeel of stagiaires voor.

Dwing Buma een systeem te bedenken waar alle aangeslotenen het deel van de opbrengsten krijgen waar ze recht op hebben.

Dit is waarschijnlijk ook het laatste duwtje wat nodig is om de grote platenmaatschappijen over de rand van de afgrond te duwen.

Het zou ook goed zijn als de regering in zou zien dat het bezopen is dat een organisatie als Buma/Stemra, (die ondanks al het geld dat deze organisatie verdient als een als ‘ non profit organisatie’  te boek staat) een monopolie op het innen van auteursrecht gelden moet hebben. Dat terwijl bijvoorbeeld de N.S. en de energie maatschappijen wel beter schijnen te functioneren als ze tegen concurrentie moeten opboksen. Wie legt me dat nu eens uit?

Dit zou de eerste stap kunnen zijn in een revolutie. Een revolutie die zonder bloedvergieten kan zorgen dat er eindelijk eens wat positieve veranderingen in de wereld plaats vinden, dat het machtsblok van niet-creatieve marketing managers breekt, dat kan zorgen dat de muziek industrie zich weer op nieuwe muziek gaat richten in plaats van tot in de lengte der dagen maar alles te blijven herkauwen.

Eigen ervaring

If you can’t beat them; join them. Dat was voor mij de reden me destijds naast mijn platenlabel ook op publishing te storten en lid te worden van Buma/Stemra.

Ik ben zelf twee jaar uitgever van muziek geweest, terwijl ik daarvoor al 13 jaar platen uitgaf via mijn label Tocado-records. Mijn label is ontstaan doordat ik het netwerk dat ik zelf als bandlid en zanger/tekstschrijver had opgebouwd ook voor anderen in ging zetten. Er ging uiteindelijk zoveel tijd in zitten dat ik er fulltime mee bezig was.

Het werd steeds moeilijker genoeg geld te verdienen met alleen het uitbrengen en verkopen van geluidsdragers dus volgde ik een cursus muziekuitgeverij bij ‘de Alsbach opleiding Muziekuitgever’ in Baarn en bood ik de ruim dertig componisten en tekstschrijvers waarvan ik platen uitbracht een publishing contract aan.

Ik besloot eind vorig jaar te stoppen met zowel het uitgeven van muziek als het platenlabel. Als je dit werk goed wilt doen en er ook aan wil verdienen, zal je de bij jouw bedrijven aangesloten musici tot op het bot moeten exploiteren en ze allerlei werkzaamheden op moeten dringen of juist verbieden, en zo zit deze jongen niet in elkaar.

Verder is Buma een afschuwelijke organisatie om mee samen te werken. Zoals al gezegd komt de portal waar je playlists en live optredens op moet invoeren uit het stenen tijdperk en ben je elke week minstens een dag kwijt aan het invoeren van data omdat die site zo vreselijk langzaam informatie absorbeert. Koop eens een paar grotere servers erbij, Buma! De afrekeningen die je van de Buma krijgt zijn opgesteld in codes waar je, ook als je de cursus muziekuitgever gevolgd  hebt,  niet wijs uit wordt zonder het cursusboek als naslagwerk erbij te nemen. En dan kom je nog niet overal achter, want bijvoorbeeld ontdekken waar een bepaald bedrag vandaan komt of hoe het is uitgerekend is onmogelijk.

Daarnaast heb ik grote moeite met het vieze imago dat je automatisch krijgt opgeplakt als je platenbaas en publisher bent. Waar je mee om gaat wordt je mee besmet, zegt men. Ik heb inderdaad iets te vaak de pretverhalen van andere publishers aan moeten horen die met slimmigheidjes tonnen auteursrechtgelden aan het oog van de bij hun aangesloten artiesten wisten te onttrekken. Het zijn heel bekende verhalen van uitgevers die met koffers vol geld uit landen als Indonesië terug kwamen omdat ze daar buiten het oog van de bij hun aangesloten componisten auteursrechten hadden verkocht. En er zijn nog plenty andere trucs voorhanden. Kijk maar naar wat die Van Kooten bij Rob Bolland heeft geflikt; subpublishers oprichten en de opbrengsten uit het buitenland op die manier uit het zicht houden van de componist van de nummers. Een truc die overigens niet zou hebben gewerkt als Buma Stemra niet de helpende hand had geboden aan die Van Kooten. Buma gaf Bolland alsnog €250.000, maar zei er wel bij dat er geen enkele malversatie bij hun organisatie gepleegd was. De Volkskrant merkte terecht op dat het wel erg vreemd was dat er in dat geval dan toch twee en een halve ton aan de klager werd uitgekeerd.

“ Don’t underestimate THE OTHER GUY’s GREED”  zeiden ze in de film Scarface. Die zinsnede kan je zonder scrupules toepassen op muziekuitgevers. Dit zijn mensen die zelf niets creëren, maar wel incasseren. Ik pleit voor een verbod op deze hele sector. Dat zou een weldaad voor de muziek zijn en ons los van deze maffia terloops ook verlossen van de terreur van Idols, the Voice, instant muziek geschreven in componistenpools en de eeuwige recycling van oude hits.

Gelukkig zijn er nu Kamervragen over het monopolie gesteld door Kees Verhoeven van D66.

* In de USA is dat anders; daar krijgt de publisher 50% van het binnengekomen bedrag. Nu zouden de grote Nederlandse publishers ook graag 50% gaan ontvangen, maar het percentage voor publishers is hier (gelukkig) dus wettelijk bepaald op 33%.

** Buma Stemra houden overigens wel percentages in. Meest bekend is het 10% percentage dat Stemra inhoud op de royalty’s van geperste geluidsdragers. Extra lullig omdat elke artiest die zelf zijn werk uitbrengt ongeveer 1 euro per geperste LP/CD moet afdragen en dat bedrag pas na een jaar (maar vaak nog veel later) terugbetaald krijgt minus die 10% terwijl de Stemra van al die honderden miljoenen wel al vrolijk een behoorlijke tijd rente heeft getrokken.

*** Independents als Virgin zijn overigens de laatste jaren massaal door grote mediaconglomeraten als Sony en Bertelsmann opgekocht en daardoor geen independents meer.

Nog een artikel over copyrights van mijn hand: Auteursrecht is niet meer van deze tijd

Advertenties
%d bloggers liken dit: