Navigatie overslaan

Tag Archives: liberalisme

Het woord dook gisteren prominent op in de troonrede: de participatiemaatschappij.  Een maatschappij die zijn burgers aanzet tot eigen initiatief, waar de staat zich zo ver mogelijk terug trekt en alleen nog zorgt voor degenen die echt op geen enkele andere manier voor zichzelf kunnen zorgen. (Een verkeerd woord trouwens want een participatiemaatschappij is een bedrijfsvorm; het moet de participatiesamenleving zijn. Typisch Rutte foutje zullen we maar zeggen; die man kan het domweg niet laten om alle vormen van samenleving als een bedrijf te zien)

Maar is het dan ooit anders geweest? Waarom zou iemand bij de staat aankloppen als hij zijn zaakjes zelf kan organiseren?  Maar in de liberale visie werkt het heel anders en zijn er duizenden, tienduizenden, honderdduizenden en misschien zelfs miljoenen mensen in dit land die lekker achterover  leunen in de armen van vadertje staat en in volledige inertie verkeren omdat het nu eenmaal zoveel makkelijker is de staat voor je geluk verantwoordelijk te stellen.

ParticipatiemaatschappijDat terwijl ik zoveel mensen ken die (nog) een eigen bedrijf zouden hebben als ze domweg wat makkelijker krediet van een bank hadden kunnen krijgen.

rutte.wint.verkiezingen.vvd.groot De participatiemaatschappij waar Rutte het over heeft gaat helemaal niet over mensen nieuwe samenwerkingsverbanden aan te laten gaan. Stel je bijvoorbeeld voor dat het groepen mensen daadwerkelijk zou lukken om als collectief  zonnecollectoren op hun daken te installeren en met de opgewekte stroom onafhankelijk te worden van de grote energiemaatschappijen. Dat zouden ze kostte wat kost tegen gaan. Je mag alleen zaken zelf gaan organiseren waar de grote spelers geen brood in zien. Dus je mag de luiers van de kinderen van de buren of je eigen ouders gaan verschonen, maar wordt vooral niet te onafhankelijk en ga niet te ver met als collectief te denken.

Ze zijn er natuurlijk van doordrongen dat hoe goed mensen zich ook organiseren er altijd geld nodig is om die nieuwe samenwerkingsverbanden voor langere perioden te laten werken. Dat geld heeft de overheid niet, dus moet het uit giften komen. Tegenwoordig  komen meeste mensen nauwelijks rond, dus  worden we steeds afhankelijker van giften van de rijken. En dat is macht! Want macht is wat je wilt kopen als je de rest allemaal al hebt.  Macht is te mogen bepalen wat goed voor je medemens is. werkloos578

We waren trouwens al een behoorlijk eind op weg naar een andersoortige participatiesamenleving; sinds het begin van de vorige eeuw zijn burgers steeds mondiger geworden, kwamen op voor hun rechten en dwongen de overheid die rechten wettelijk vast te leggen. Dat werkte goed. Op die manier hebben we o.a. het ziekenfonds, sociale huurwoningen, betaalbaar hoger onderwijs, werkloosheidsuitkeringen en rechtshulp bij elkaar geknokt.

werkloosheid2Er werkten teveel mensen voor de overheid? So what? We werken voor en door elkaar; werk is participatie!  De belasting was hoog? Wat maakt dat uit als je straat schoon, veilig gehouden en verlicht wordt, je huis betaalbaar is en er een vangnet is voor als je ontslagen of ziek wordt? Persoonlijk betaal ik graag belasting zolang dat geld maar gebruikt wordt om mensen aan het werk te houden.  Wie besteedt niet  liever aandacht aan zijn kinderen dan dat je na je werk vrijwillig voor de buurt moet gaan bijbeunen? Jij moet alles maar zelf in je buurt gaan organiseren terwijl je buurman/vrouw werkloos wordt? Een buurman die vroeger de straat schoon maakte, kinderjuf, verpleger of leraar was?

En dacht je nou echt dat dikke nekkers in villawijken zelf luiers van hun demente ouders gaan verschonen? Die huren gewoon een tweede nanny in; ze hadden er al een voor de kinderen. Zo wordt die zogenaamde participatie opgedrongen aan iedereen met een smalle beurs terwijl de graaiers zoals altijd buiten schot blijven. Al met al is het gewoon een ordinaire bezuinigingsmaatregel. En niet de eerste waarbij Neo Liberaal Nederland om het hardste roept dat we deze maatregel over onszelf afgeroepen hebben. We moeten gewoon eens stoppen met oud, ziek, psychisch gestoord of arm te worden. We hebben dat allemaal helemaal zelf in de hand want de onderkant van de samenleving moet en zal solidair met elkaar zijn zodat de rijken zich over hun eigen problemen kunnen bekommeren. Want ze hebben het zwaar hoor; ze moeten tegenwoordig te pas en te onpas uitleggen waarom ze als directeur van een Nutsbedrijf twee maal meer dan de balkenendenorm betaald moeten krijgen. Voor je het weet wordt je op de sociale media nog voor graaier uitgemaakt en kan je vrouw niet meer rustig shoppen zonder door plebs lastig gevallen te worden.

Als ze een participatiemaatschappij willen moeten ze eerst eens zorgen dat het vertrouwen in de politiek weer gaat stijgen en er meer mensen gaan stemmen. Stemmen is de meest voor de hand liggende vorm van participatie in de maatschappij.

Ooit werd me op de lagere school met het volgende verhaaltje uitgelegd wat kapitalisme inhield:

Er was eens een stam van primitieve mensen die van de visvangst leefden. Nu was vissen vangen nog best een lastig karwei. De mensen visten met lijnen en haken. Het kostte veel moeite om elke dag genoeg vis te vangen om iedereen te voeden. Op een dag vond iemand, laten we hem Jan noemen, het visnet uit.  Jan probeerde het net uit en kwam binnen een paar uur met een flinke vangst thuis. Hiermee werd vissen vangen opeens een stuk eenvoudiger. Prachtig voor de stam zou je denken. Maar er gebeurde iets opmerkelijks; Jan was namelijk een slimme jongen.  Jan ging zich toeleggen op netten maken. Waarschijnlijk op een plaats waar niemand zijn kunsten kon afkijken. De gemaakte netten gaf hij eerst aan zijn stamgenoten in ruil voor een deel van de visvangst. Later werd hij nog slimmer en leerde hij een paar stamgenoten hoe ze netten konden maken en hoefde hij helemaal niets meer te doen omdat de hij van al deze ingewijden weer een deel van de opbrengst kreeg. Zo werd Jan een rijk en gevierd man in de stam.

In de angstdromen van een liberaal was het verhaaltje anders afgelopen: Jan kreeg flink op zijn lazer van het stamhoofd die het hem verbood zich op deze manier aan werk te onttrekken. Als Jan echt zo slim was moest hij dat maar bewijzen door nog meer slimme uitvindingen te gaan doen. Jan probeerde van alles, maar onder dwang lukte het hem niet om nog meer leuks te verzinnen. Niet lang daarna verliet Jan de stam en haakte aan bij de bewoners van de overkant van de rivier. Daar herhaalde dit scenario zich.

En in de dromen van een Machiavellist zou deze stam zich waarschijnlijk hebben toegelegd op het maken van nieuwe wapens en daarmee de omringende stammen aan zich hebben onderworpen.

Ik denk echter dat dit verhaal in realiteit wellicht een beter verloop gehad zou hebben. Bij de presentatie van zijn visnet riep de stam: “wow, look at the brains on Jan!” De extra vis die zonder noemenswaardige moeite was gevangen ging de barbeknoei op en iedereen at zijn buikje rond maar niet zonder Jan eerst nog wat egostrelingen te geven. Jan stond vanaf die dag in hoog aanzien. Andere stamleden konden, aangemoedigd door Jan zijn succes en ook omdat ze nu meer tijd voor andere zaken dan visvangst hadden, zich gaan toeleggen op het verzinnen van andere slimmigheden of zich bekwamen in nieuwe ambachten. Ze gingen pottenbakken, hout snijden of land bewerken.  Het kwam niet eens bij Jan op om zijn uitvinding te exploiteren want hij was een gelukkig man en hij vond het geen probleem om dagelijks met zijn stamgenoten een paar uur vis te vangen.

Je mag me een dromer noemen, hoor; schijt aan.

 

Ik ben mijn huis aan het verven. Groot onderhoud is om de tien jaar natuurlijk wel nodig. Verf bladdert af en ongemakken als lekkages en een kleine brand in de keuken maken het houtwerk er ook niet mooier op. Dus ben ik vrolijk aan de gang met kwast, roller en verfbak. Het schuurwerk had ik een tijdje geleden al gedaan. Dat was het ergste, ook voor de buren. Wanneer komt er eens een geluidsloze schuurmachine op de markt? Een geluidloze elektromotor bestaat toch al jaren?

Maar deze column gaat niet over geluidsoverlast. Het gaat over mensen die bij me langs komen, mijn verfwerk bewonderen en daarna opmerken dat mijn huis toch een huurhuis is, en geen koopwoning? M.a.w.  komt al mijn werk dus eigenlijk alleen ten goede aan mijn huisbaas. Alsof mijn huisbaas tegen de afgebladderde verf moest aankijken en niet ik.  Zoals gezegd woon ik hier al meer dan tien jaar; langer dan menig eigen huis bezitter van zijn stulpje zal genieten. Toen ik die lekkages had was ik maar wat blij dat ik de huisbaas voor de reparaties kon laten opdraaien. Anders was de kerst dit jaar wel erg schraal geweest.

Het werk dat ik in mijn huis verzet komt vooral mij ten goede want ik blijf hier wonen totdat ze dit huis onder mijn kont vandaan trekken. En hoe meer ik op het onderhoud let, hoe langer dat gaat duren. Dit huis mag dan oud zijn; het is wel op een ouderwets degelijke manier gebouwd. En niet om na 25 jaar al in elkaar te storten zoals de moderne nieuwbouw. Ja lullig hè; dat is precies de termijn die jij nog voor de boeg hebt met het afbetalen van je hypotheek.  Ik werk dan misschien voor de huisbaas, maar jij werkt voor de bank; want dat huis is helemaal niet van jou. En tegen de tijd dat het wel van jou is, is het de helft minder waard geworden dan je ervoor hebt betaald. Dus wie is hier de sukkel?

En nee; ik ontvang geen huursubsidie en wel omdat mijn huis veel te groot is voor een één persoonshuishouden.

Zo krijgt bijna de helft van de bevolking hypotheekrente aftrek en de andere helft huursubsidie. Wat als we nou eens met zijn allen de vuist op tafel sloegen en verklaren dat we domweg niet meer kunnen betalen dan we nu reëel doen, en dat het best wel bezopen is dat we via de belasting banken en woningbouwcorporaties vetmesten. Banken en Corporaties die hun geld liever aan vette bonussen voor hun directie besteden dan aan  het onderhoud van jullie huizen, en bovendien met de winsten vrolijk op de beurs gaan staan gokken.

En daarnaast betaal ik minder huur dan jij maandelijks aan de aflossing van  je hypotheek kwijt bent. En voor mij geen restschuld na verkoop van dit huis, maar huurbescherming zodat ik er hoogstwaarschijnlijk gewoon kan blijven wonen.

Dezelfde sukkels hebben niet door dat zodra belastingvoordeeltjes, die in beginsel alleen voor de rijken bedoeld waren, gepopulariseerd worden, het einde van die maatregelen altijd in zicht komt.  Zeg dus binnenkort maar ‘dag’ tegen je hypotheekrenteaftrek. Teveel mensen hebben zich in de schulden gestoken om een eigen huis te kopen. Dat kan zo niet langer, dus gaan ze dat op een rigoureuze manier ontmoedigen. De totale schuld van Nederlanders aan de banken is over de honderd biljoen. Allemaal geld dat alleen virtueel bestaat, wist je dat? Als jij een schuld aangaat bij de bank kan deze bank dat geld uit de lucht toveren. Dat geld bestaat alleen omdat jij het terug gaat betalen.

Tja, eigen verantwoordelijkheid; de mooiste liberale dooddoener ooit verzonnen. De huizenprijs was al sinds het begin der tijden aan het stijgen; lullig voor je dat voor het eerst in de geschiedenis daar een kentering in komt.

Als je een beetje na had gedacht over hoe kapitalisme werkt had je dit aan kunnen zien komen. Dat al die aandelen die jij,  net zoals iedereen om je heen, in de jaren 90 kocht niets meer waard zijn, had een waarschuwing moeten zijn. Ook hier geldt dat speeltjes van de rijken hun waarde verliezen zodra jan met de pet eraan mee denkt te kunnen verdienen. Kwestie van vraag en aanbod, vriend. Als je 25 jaar geleden had opgelet tijdens je lessen economie, had je dit verlies kunnen voorkomen.

Daar zit je met je waardeloze aandelen portefeuille, je verdwenen hedgefonds, je kapotte Saab en je onverkoopbare huis.

Kapitalisme is a bitch, nietwaar?

%d bloggers liken dit: