Skip navigation

Tag Archives: Rotown

Klik hier voor de korte versie op Zinesters

Ongereguleerde podia die zich onder de radar bevinden en zich weinig of niets van de bestaande regelgeving hoeven aan te trekken zijn de enige plekken die het predicaat ‘broedplaats’ verdienen. Dat zijn ze niet alleen voor lokale bands, maar ook voor toekomstige programmeurs, geluidsmensen en alle andere functies die een poppodium herbergt.
Elke opvolgende generatie lijkt het met het opzetten van dergelijke broedplaatsen moeilijker te krijgen maar desalniettemin komen er nog steeds, en gelukkig maar, overal op deze aardkloot mensen naar voren die het aandurven. De scene herbergt altijd een groepje mensen dat het op een bepaald moment zat is om te klagen “dat er niks te doen is”, de handschoen oppakken en het dan maar zelf gaan doen. Enthousiastelingen die nieuwe locaties opeisen of een oud podium nieuw leven inblazen en de zaken op hun eigen manier aanpakken.

Stoma6 ©DennisWisseWe leven in tijden waarin de bek van de overheid overloopt met de holle frase “dat ondernemers aan teveel regels gebonden zijn”, maar op de keper genomen geldt dat blijkbaar alleen voor multinationals, niet voor het midden en kleinbedrijf en al helemaal niet voor niet op winst gerichte initiatieven. Voor die laatste groep verzint men er maar wat graag nog wat regels bij met als doel ‘amateurs’ buiten de deur te houden.

Maar het soort mensen dat iets voor een undergroundscene wil organiseren wil helemaal geen ondernemer zijn. Een ondernemer weet dat er geen geld aan een underground podium valt te verdienen en die zal er dus niet eens aan beginnen.
En het initiatief zal ook juist niet van mensen moeten komen die een opleiding muziekmanagement hebben gevolgd. Die willen namelijk alles volgens voorgeschreven regels doen en zijn de eersten die afhaken. Bij zo’n opleiding opgedane kennis is allemaal leuk en aardig maar gaat totaal voorbij aan een belangrijk aspect dat alle fanatiekelingen die een eigen tent op zetten gemeen hebben en dat ze zelf het wiel uit willen vinden. Een groep fanatiekelingen heeft als een soort natuurwet een anarchistische inslag. Die gaan allerlei dingen proberen waarvan je van tevoren op een briefje kan geven dat ze gaan mislukken, maar als je ze hun gang niet laat gaan spat je groep sneller uit elkaar dan een zelfmoordenaar van IS.

055_img_3669Het is tegenwoordig steeds moeilijker een locatie te vinden waar je geen overlast veroorzaakt. De binnenstad is volgeplempt met koopwoningen en daarbuiten is het een factor tien moeilijker om publiek naar je tent te trekken. En door het kraakverbod wordt het er niet makkelijker op. Lange tijd was kraken in Nederland makkelijker en meer geaccepteerd daar waar ook ter wereld, nu is het precies andersom. Door de hier gangbare rigide stelling van “regels zijn regels” is kraken nu zo goed als onmogelijk geworden. Dat terwijl het in landen om ons heen, waar kraken nooit semilegaal is geweest, nog steeds mogelijk is een door een particulier opzettelijk leeg gehouden huis/loods/zaal in bezit te nemen en er een cultureel centrum van te maken. Tegenwoordig ben je zowat gedwongen tot een antikraak-constructie, dus ook al is de huur een stuk lager dan je normaal zou moeten betalen, het blijft een extra vaste last en erger nog; een paar klachten van omwonenden zijn genoeg om de antikraak organisatie koude voeten te laten krijgen en je contract op te zeggen.
Vroeger duurde het wat langer voordat je ontruimd werd en was er iets meer tijd om een reputatie op te bouwen. Een reputatie zorgt niet alleen voor meer publiek en beter band-aanbod, het zet je ook op de kaart bij het publiek en pers wat uiteindelijk deuren naar de politiek en ambtenarij kan openen. Wellicht zie je alleen natuurlijke vijanden in dat soort mensen maar uiteindelijk zijn het de enigen die je kunnen helpen zodra de buurt begint te morren of wanneer je toe bent aan een nieuwe locatie.

digital leather exit
Vaak zijn de publieksaantallen in undergroundpodia verrassend goed en komen er massa’s mensen op zo’n podium af. Er kan niet of nauwelijks aan promotie gedaan kan worden, want illegaal dus geen posters, flyers advertenties, maar mond op mond reclame, en tegenwoordig ook de sociale media, werken in dit geval op zijn best. Het komt allemaal super-sympathiek over al is de kans dat je tent nog geen half jaar zal bestaan levensgroot, maar dat trekt ook weer want je moet er geweest zijn voordat het verleden tijd is.
De eerste valkuil waar je voor komt te staan is dat je als initiatiefnemer ervoor moeten waken dat je zelf blijft bepalen hoe de tent georganiseerd wordt en dat je publiek dat niet gaat doen. Sluitingstijden moeten afgesproken worden en je moet jezelf eraan houden. Als je dat niet doet zit je na elke show tot ver na ochtendgloren met een stel zogenaamde ‘vrienden’ je biervoorraad te decimeren. En op een gegeven moment is er altijd wel iemand die zich afvraagt waarom er geen muziekje op kan en als die eenmaal klinkt kunnen jullie de volgende keer ook net zo goed nog wat meer bands neerzetten. Voor je het weet heb je tot 6 uur ’s ochtends programma en gaan de buren serieus plannen voor een lynchmob maken.
Als undergroundpodium loop je allerlei risico’s. Gebrek aan vergunningen en schijt aan verboden al rookverbod etc kan de teller van boetes etc snel doen oplopen. Geen omzet draaien is echter nog erger, want als je het bier bijna voor kostprijs verkoopt en de entreegelden naar de bandjes doet vloeien gaat ’t al snel mis met de vaste lasten.
Als je alcohol aan minderjarigen verkoopt, drugdealers hun gang laat gaan én gesnapt wordt dan hoef je natuurlijk er ook niet op te rekenen dat die antikraak organisatie nog een keer met je in zee gaat. En je hoeft dan ook niet bij de gemeente aan te kloppen voor enige vorm van steun . Andere podia zien je dan al gauw niet meer als waardevolle aanvulling van het culturele aanbod maar terecht als valse concurrentie.

The Phantom Four & The Arguido Foto_ Robert Tjalondo1Lang duurt zo’n locatie dus nooit maar een ervaring rijker gaat een klein deel van de durfals toch weer verder, heeft het één en ander geleerd over wat wel en wat niet werkt, houden zich iets meer aan bepaalde regels en doen op andere gebieden ook wat water bij de wijn.
Maar veel publiek naar een podium trekken waar geen entree geheven wordt maar om een donatie wordt gevraagd en bier een euro kost, daar is geen kunst aan. Dat is de uitdaging ook niet. De uitdaging is om genoeg publiek naar je podium te trekken dat wél bereid is om entree te betalen en een redelijke prijs voor een drankje. Uit die entreegelden en baromzet moet je namelijk de optredende bands een redelijke gage kunnen betalen en je vaste lasten ophoesten.

Doe je dat niet dan ben en blijf je afhankelijk van de goodwill van bands die gratis willen komen spelen, van een grote groep vrijwilligers die constant van samenstelling zal veranderen en van een (anti)kraakconstructie. Na een half jaar heb je alle kleine bands uit de omgeving in je tent gehad en die kan je keer op keer blijven neerzetten maar op een gegeven moment zal je merken dat je publiek alleen nog bestaat uit mensen die zelf ook in bands spelen en het heel leuk vinden om hun collega’s te steunen, maar het feit dat ze op komen dagen wel genoeg vinden en dus geen cent in je tent uitgeven
Tegelijkertijd geven al deze o zo arme studenten en werklozen tien keer zoveel uit aan de maandelijkse kosten van hun smartfoon dan aan uitgaan, want ja die hebben ze gewoon nodig en die krijgen ze niet gratis.
Je maakt jezelf op deze manier medeschuldig aan de devaluatie van muziek. De gages die bands krijgen staan steeds meer onder druk. Tien jaar geleden werd een gage van €200 als laag maar schappelijk gezien, nu moet je blij zijn als je als band nog €50 vangt. Daar huur je goddomme één keer een professionele oefenruimte voor.

Hetzelfde geldt voor personeel. Het wordt steeds normaler dat je werk waar je vroeger gewoon voor betaald werd als vrijwilliger moet gaan doen. Dat geldt zeker in de culturele sector waar bijna alleen nog vrijwilligers en stagiairs werkzaam zijn. Vroeger begon je als vrijwilliger en hadden de meest fanatieke van het clubje kans door te stromen naar betaald werk als barman, programmeur, kassamedewerker, stagemanager, coördinator etc. Mensen die zich voor een good cause helemaal de schompes willen werken zijn echt wel te vinden, maar ze houden het nooit lang vol want uiteindelijk moet bij hun thuis de schoorsteen ook blijven roken.The Phantom Four & The Arguido Foto_ Robert Tjalondo
Natuurlijk klinkt dit alles walgelijk kapitalistisch en dat is t ook maar alles wat gratis aangeboden wordt is waardeloos. Muziek wordt voor steeds lagere prijzen aangeboden door bijna wanhopige bands op zoek naar welke vorm van exposure dan ook. Het kost klauwen met geld om in een band te spelen en het levert geen ene donder op. Daarnaast zijn bekendheid en roem ook aan zware devaluatie onderhevig. Iedereen kan zijn 15 minutes of fame krijgen alleen trekt het allemaal geen belangstellenden meer aan. Probeer tegenwoordig nog maar eens een meisje te versieren met het verhaal dat je in een band zit, grote kans dat ze antwoord met “da’s leuk, ik ook!”

Als dat zo doorgaat wordt spelen in bands een bezigheid die alleen voor rich kids haalbaar is. En de beste muziek komt nu eenmaal niet van rijkeluis kindertjes, kijk maar naar al die weke zogenaamde Indie van tegenwoordig. Rich Kids hebben alles al en ontberen dus verlangens om over te zingen.

En dan heerst er ook nog de mythe dat je een goed podium met een interessante programmering kan voeren zonder subsidie van overheden of fondsen; een illusie die al jaren vanuit het rechtse spectrum van de politiek wordt gevoed. Het staat op hetzelfde niveau als het onvoorwaardelijke geloof in de vrije markt en het is complete bullshit. Als je vindt dat je met je podium een belangrijke service aan de maatschappij levert waarom zou je dan niet gesubsidieerd mogen worden? Alsof je jezelf moet schamen dat je een activiteit organiseert die zichzelf niet 100% kan bedruipen. Hier is het niet de uitdaging om je in allerlei bochten te gaan wringen en precies te gaan leveren waarvan je denkt dat het pegels op zal gaan leveren. Nee, hier moet je stronteigenwijs je eigen visie blijven pushen totdat je de ambtenarij en bovenal de politiek weet te overtuigen dat je gelijk hebt. Dat doe je door je ding te doen en te laten zien dat de manier waarop je het doet werkt. Probeer wel te voorkomen dat je niet volledig afhankelijk van subsidie en je daardoor jezelf in een te kwetsbare positie manoeuvreert. Kijk maar naar Roodkapje; pats boem weg!

saunawestdnl_8862Kunsten zijn altijd afhankelijk geweest van het mecenaat. Subsidies hebben voor een groot deel de aflaten van de rijken vervangen zodat ook kunst die voor deze groep niet zo interessant de mogelijkheid krijgt zich te ontwikkelen(popmuziek in tegenstelling tot bijvoorbeeld opera).  Alternatief is dat je jezelf compleet in de handen legt van sponsoren. Schrikbeeld is dat dit net zoals op SXSW uitloopt op een Chuck D die in een Dorito’s kraam staan op te treden. Dan schaam je jezelf toch een ongeluk?

We moeten allemaal echt superblij zijn dat er, ondanks dat ook in deze tijd de oudere generatie zucht over het gebrek van enig elan bij de jonkies, toch weer een groep jongeren is opgestaan die het traject van de oprichting van een eigen podium gaat afleggen. Natuurlijk was de eerste poging van korte duur en waren ze veel te ideëel en chaotisch, maar de volgende keer maken ze een giant leap forward, let maar op. En dan staan er de politici, ambtenaren en cultureel ondernemers weer met verbazing te kijken wat de power van muziek, jeugd en onvervalst anarchisme vermag.
Nawoord: en natuurlijk volgt ook op dit verhaal over pakweg een jaar of 20 een deel twee waarin geklaagd wordt over het vastgeroeste door regels vervormde culturele klimaat en behoren de initiatiefnemers van nu tot de gevestigde orde. En dan staat er weer een klein groepje op etc. Het aller grappigste van het verhaal is dat het elke keer weer spannend, grappig en bovenal urgent blijft. En nee geen kapitalisten/computer/nazi of reli-staat gaat daar wat aan veranderen.

Advertenties

Dit artikel verscheen op 9 maart 2015 op Zinesters.

Ian-Dickson-RAMONES1Het kan verkeren. Een paar jaar geleden werd de popsector in Rotterdam zo’n beetje doodverklaard. In sneltreinvaart verdwenen Waterfront, Watt en Exit van het toneel en sloeg de kaalslag toe. Wat er precies met deze drie zalen gebeurd is werd in een diepe doofpot gestopt en heeft met heel wat meer te maken gehad dan wat geluidsoverlast. Hopelijk komt alles nog een keer echt in de openbaarheid. Het is voer voor een mooie speelfilm die ze dan weer op het filmfestival in première kunnen laten gaan.

Als bewoners van deze stad zich afvragen waarom we geen groter poppodium meer hebben is dan dat irrelevant en een beetje onze eigen schuld, want wij gingen niet massaal naar de derderangs programmering die Watt te bieden had en we dronken er ook eens nog veel te weinig bier. Maar als toeristen zich af gaan vragen waarom Rotterdam geen nachtleven heeft en er niet achter komen waar het feestje is kan de gemeente natuurlijk niet anders dan in ieder geval doen alsof ze de klachten hoort. Dan lijkt de wind opeens te draaien en wordt cultuur weer als waardevol gezien; vooral om er goede sier mee te maken en niet ter verheffing van het volk, maar what’s new. Elke euro die de gemeente in cultuur stopt kan twee of drie maal terug worden verdiend. Dat was altijd al zo, maar nu is het zowaar een bewezen stelling.

Wat een kansloze onderneming was dat voorzetje van de gemeente achteraf; afdeling drogredenen om alles maar weer bij het oude te houden. Lees het hier:

Het is verschrikkelijk naïef om te denken dat na het debacle met Watt er ooit nog geld uit de private sector in een poptempel gestoken gaat worden, maar zelfs als Watt nooit had bestaan en er geen precedent was geweest zou blijk geven van een ongefundeerd groot vertrouwen in de markt. Maar met een poppodium valt gewoon geen aantrekkelijk rendement te halen; het is al heel wat als het voor langere tijd blijft bestaan. En zonder subsidies kom je al helemaal nergens. Elk plan voor en podium dat er vanuit gaat zonder subsidie te kunnen slagen is bullshit. Maar elke euro…

Het is een taak van de gemeente en overheid om voor een goed cultuuraanbod te zorgen, maar de overheid trekt zich onder invloed van de heersende destructieve ideologie steeds verder terug uit het openbare leven. Cultuur en liberalisme: dat gaat domweg niet samen. Zolang de wind uit deze hoek blijft waaien is het enige wat je als muziekliefhebber kan verwachten de ene na de andere danceclub. Je zou maar niet van EDM, techno, of hoe die elektronische bagger ook mag heten, houden. Maar dance is het enige genre uit de popmuziek dat nog commercially viable is om maar een mooie neoliberale term te gebruiken. Hoge entreeprijzen en de dealers laten betalen voor het recht om hun pilletjes te verkopen does the trick.

Feit is dat de omstandigheden in deze stad voor een wat grotere popzaal zelden zo goed zijn geweest als nu. Door de crisis in het vastgoed zijn de prijzen van potentiële locaties gekelderd. Dus zolang er niet voor nieuwbouw wordt gekozen is de begroting van een nieuwe zaal een stuk makkelijker rond te breien. Deze keer had voorkomen kunnen worden dat de eigenaren van gebouw en grond er als lachende derde moet de poet vandoor gaan. (Watt betaalde 5 ton per jaar aan huur; een whopping 1/3 van het subsidiebedrag. ) Als ook nog eens zou worden gezorgd dat het bestuur van een nieuwe poptempel niet uit de gebruikelijke kaste van graaiende patjepeeërs gekozen wordt; dan zouden de grootste bedreigingen voor een kort bestaan geëlimineerd zijn.

Er zijn plenty gebouwen in de stad waar een poptempel goed in zou passen. De gemeente moet zo’n pand dan wel zelf kopen. Alleen op die manier ben je er zeker van dat een aantrekkende vastgoedmarkt niet binnen een paar jaar roet in het eten gooit en de gemeenschappelijke poptempel alsnog met vaste lasten a la Watt opzadelt. En dat was precies één van de bezwaren die de RRKC nu bij veel van de ingediende plannen had. Het idee van het Popkantoor in Tropicana en Cell had uitgevoerd kunnen worden als de gemeente pand en grond eigenaar had willen worden en blijven.

Het meest belachelijke van het hele verhaal is dat er goddomme een Waterfront kant en klaar in het Maaswater staat te spiegelen. Een gebouw waar destijds miljoenen aan gemeenschapsgeld in is gestoken!! Na de fusie met Watt bleef het achter en werd het door een patjepeeër van de ergste soort gehuurd als speeltje voor zijn zoon! Die jongen wist van geen toeten of blazen en dat pand is nooit meer tot wasdom gekomen. Maar als een private partij met een grote zak geld aan komt zetten maakt het opeens geen ene donder meer uit of er überhaupt een plan is. Een walgelijkere uitwas van het kapitalisme is bijna niet denkbaar. Je fuseert museum Booijmans en de Kunsthal toch ook niet om vervolgens macramé in te laten tentoonstellen?

VH Waterfront mag dan net geen 600 bezoekers kunnen bevatten (ik weet niet waar die cijfers uit hert plan van SUR waarin sprake is van twee zalen met een capaciteit van 550 en 700 bezoekers vandaan getoverd zijn, maar toen ik in Waterfront werkte was de capaciteit 375 man voor de grote zaal en 150 in het café). Dat de RRKC niets in het plan van SUR zag begrijp ik overigens heel goed want er staat nog steeds een stel idioten aan het roer. Dit zijn momenten waarop je bijna gaat verlangen naar een communistische heilstaat waar de gemeente een pand gewoon terug kan vorderen.

En dan heb je VH Heidegger, nu Club Empire nog. Saillant detail is dat onder het vorige college deze tent al voor een appel en ei als middelgroot podium aan het zalenbestand van Rotterdam toegevoegd had kunnen worden als de gemeente er destijds wat meer assertief tegenover had gestaan.

De incidentele programmering van Rotown en Motel Mozaïque zijn uit nood geboren en geen alternatief voor een zaal. Een vaste locatie wordt niet alleen makkelijker een broedplaats voor nieuw lokaal muzikaal talent, maar óók voor een nieuwe generatie programmamakers.

Er is absoluut behoefte aan nieuwe poptempels, maar ik blijf bij mijn aloude standpunt: ga voor een circuit van kleine clubs. Die vallen niet zo snel om en zowel uitbater als subsidiënt zien een club liever afgeladen dan halfleeg. Rotterdam kan zich wat mij betreft het best op de underground richten. Laat dit de stad worden waar je beloftevolle bands als eerste ziet. Waarom zou je daar je circuit niet op afstemmen? En natuurlijk mag een wat grotere zaal of zalen niet ontbreken; een zaal van 800 man is nog altijd geen Ziggo-dome.

Intussen zijn er nu wel 11, of nee 13 organisaties die maandenlang plannen hebben lopen schrijven (Niet alle plannen waren openbaar en ik kan me niet voorstellen dat er straks opeens als een konijn uit een hoed een van de niet openbare plannen alsnog verkozen wordt; alhoewel..) allemaal voor Jan met de korte achternaam. Verwachten ze bij een volgende ronde weer enthousiasme uit de sector? Eerst zorgt de gemeente dat ondernemers het woord poppodium niet meer wil horen en nu de sector zelf ook niet meer; lekker handig gespeeld.

Elk nieuw Rotterdams poppodium krijgt als hoofdopdracht mee dat het niet mag falen. Maar hoe kan je nou van iemand verwachten een totaal risicoloze onderneming op te starten? Men doet alsof een directie van een poppodium invloed zou/kan hebben op alle mogelijke externe omstandigheden bijvoorbeeld de prijzen van vastgoed. Dat alles terwijl het juist de gemeente zélf is die de mogelijkheden heeft omstandigheden te scheppen waarin een nieuw podium grotere kans van slagen heeft, maar ze laat liggen omdat ze zichzelf zo nodig overbodig wil maken en krampachtig aan de wetten van de vrije markt wil voldoen.

De artikel bevat al te veel Engelstalige uitspraken maar hier is er nog eentje: “put your money where your mouth is.”

Nawoord: Intussen is bekend geworden dat Aziz Yagoub; uitbater van Perron de Hollywood music hall overneemt en daar een poppodium genaamd Annabelle in gaat beginnen. Wat er buiten de onvermijdelijke dance aan pop geprogrammeerd gaat worden valt nog af te wachten. Deze zaal wordt ongeveer 2x groter (1500 man) dan de zaal waar de gemeente Rotterdam op mikte dus persoonlijk verwacht ik vooral extreme mainstream acts, maar laten we hopen dat ’t mee gaat vallen.

Ik weer met mijn grote bek.... (Echo 3-8 2011)

%d bloggers liken dit: