Navigatie overslaan

Tag Archives: slavernij

Ik heb er lang over geaarzeld maar laat ik ook eens een duit in de zak van Sinterklaas doen.

Persoonlijk heb ik helemaal geen leuke herinneringen aan Sinterklaas.

Mijn eerste confrontatie met Sinterklaas en zwarte piet, als 4 jarige op de kleuterschool, was veelzeggend. Ik was doodsbang voor die man met zijn pikzwarte helpers. Ik vond Sint een griezel met zijn middeleeuwse kledij en zijn zware donderstem . Maar zijn Pieten vond ik nog veel enger; die durfde ik gewoon niet aan te kijken. Ik had nog nooit iemand met een donkere huidskleur gezien.

sinterklaasZe zeiden dat Sinterklaas een groot boek had waarin al je zonden opgeschreven stonden. En als je iets stouts had gedaan zou hij je voor straf in een zak naar Spanje meenemen. Bibberend wachtte ik mijn beurt af, me intussen zeker wetend dat ik afgevoerd zou worden omdat ik op mijn eerste schooldag het niet trok om van mijn moeder gescheiden te worden en als reactie mijn broek vol scheet. De juffrouw van de school was daar overduidelijk not amused over geweest, had me een hele dag in de hoek laten zitten en gaf mijn moeder een uitbrander toen ze me later die dag ophaalde. Als dat geen enkele reis naar Spanje op zou leveren wist ik t niet meer.

De anticlimax die volgde kon niet groter zijn: eenmaal op de schoot van Sint kreeg ik van Piet een enorme glimlach en een hand vol oudbakken pepernoten waar restjes wol van zijn handschoenen aan kleefden. Toen nam de Sint zijn boek ter hand en wist me te vertellen dat ik een brave jongen was geweest en kreeg ik een cadeautje mee; een of ander prul wat ik prompt vergat mee naar huis te nemen.

Sinterklaas23Wat ik me verder vooral herinner over Sinterklaas is dat mijn moeder elk jaar haar uiterste best deed om mij en mijn zusje van een paar cadeautjes te voorzien. We hadden het niet bepaald breed in mijn vroege jeugd dus moesten we het met een kleinigheidje doen. Mijn moeder werd gedwongen extra uren te werken om die klote prullen te kunnen betalen. Vervolgens werd je in de dagen na Sinterklaas door je klasgenootjes de ogen uitgestoken met de trapauto’s, poppenhuizen en noem maar op die met veel moeite naar school mee werden gesleurd.

En Zwarte Piet? Wij kregen op de lagere school al tamelijk jong de geschiedenis rond Zwarte Piet te horen. Ik was een jaar of 8 toen me over de slavernij werd verteld. Nou werd het echt niet gebracht op een manier van Piet is de slaaf van Sint en punt uit. Sint was een goede man en zijn knechten dienden hem vrijwillig, maar hij had ze wel eerst uit de slavernij bevrijd en zijn pieten hadden ervoor gekozen bij hem te blijven. Zo werd dat destijds echt gebracht. Het verhaal werd wat verzacht maar in die tijd (begin jaren 70) draaide men er verder niet omheen. De slavernij was geschiedenis en niet iets wat men licht moest vergeten. Maar het feit dat er op mijn school geen donkere kindertjes waren die door dit verhaal gestigmatiseerd zouden worden maakte het natuurlijk wel makkelijker het op deze manier te vertellen.sinterpiet

Vanaf mijn 11e tot mijn 14e speelde ik zelf zwarte Piet in het verzorgingstehuis waar mijn moeder werkte en vermaakte ik de daar wonende bejaarden. Die oudjes waren tenminste niet bang. Maar de kinderen op straat wel en een hand (verse) pepernoten veranderde daar niks aan. Dat is in beginsel altijd de taak van Piet geweest; kindertjes bang maken. En je kan keihard roepen dat dit tegenwoordig niet meer de bedoeling is en dat Sint en Piet niets meer met zonde en straf te maken hebben; kijk eens goed naar een kleintje dat voor het eerst met een piet geconfronteerd wordt. Zie je ze onbevangen op Zwarte Piet af rennen en hem spontaan omhelzen zoals ze bijvoorbeeld met figuren uit Sesamstraat doen? Dacht ’t niet;het is altijd een spannend of zelfs angstig moment voor ze.

Kinderen maakt het verder geen ene moer uit hoe Piet eruit ziet. Het gaat om zijn rol in het spel; hij is de helper van Sinterklaas, hij kan afhankelijk van het kind zijn gedrag aardig of onaardig naar je zijn. Dat was de kern van het spel.

Sinterklaas-nietMaar kinderen bang maken voor mensen met een andere huidskleur is niet slim. Daar komt nog bij dat de meeste kinderen tegenwoordig de klas delen met donkere kinderen. Kinderen een handvat geven om leeftijdgenoten als ‘anders’ in een hoek te zetten is nog erger; daar lok je pestgedrag mee uit.

En je kan jezelf overschreeuwen en beweren dat racisme niet bestaat; maar who are you fooling? Lees sommige commentaren uit het pro-pieten kamp eens. Neem als voorbeeld die reaguursels bij de selfie van Leroy Fer er eens bij.

Maar het beste argument dat ik in de hele discussie heb opgevangen was deze: is het opeens wel OK als de knecht/slaaf van Sinterklaas een blanke is?

En is het niet frappant dat uitgerekend deze week Mark Rutte ons probeert te overtuigen dat ongelijkheid niet iets is om je druk over te maken? Dat het zelfs goed is dat het bestaat? Dat we ons er maar bij neer moeten leggen dat als je als dubbeltje bent geboren je nooit een kwartje zal worden? Dat het “als je maar goed je best doet, je braaf verder leert, je altijd goed terecht gaat komen” opeens niet meer geldt? ? Dat of je in deze maatschappij maakt of niet weer afhangt van hoe rijk en geslaagd je pappie is? Net als vroeger in feodale tijden?

Wie staan hier handenwrijvend in de coulisse te kijken hoe we elkaar strot afbijten over een onderdeel van een oud volksfeest? Terwijl de miljarden de grens over verdwijnen naar belastingparadijzen waarvan onze eigen bananenmonarchie er intussen ook een is geworden.

En check dit artikel op de Correspondent eens over moderne slavernij. Als je daardoor niet in een pepernoot verslikt weet ik t niet meer.

Advertenties

Werklozen die verplicht in kassen moeten gaan werken. Ik vind het een moeilijk discussie. Werken voor je geld is beter dan niets doen en een uitkering trekken. Beter voor jou persoonlijk, voor je sociale contacten, voor je voeling met de samenleving, misschien zelfs voor je eergevoel en uiteindelijk toch vooral voor de maatschappij als geheel. Maar toch wringt er iets aan de redenering dat als je geen werk kan vinden, je uiteindelijk verplicht te werk gesteld moet kunnen worden.

Er is niets mis met lager opgeleid werk. Ik heb zelf ook in fabrieken gestaan, op de bloemenveiling gewerkt etc. Ik kan iedereen aanraden eens een tijdje dit soort werk te doen; het laat je inzien wat er allemaal bij komt kijken om de samenleving draaiende te houden. En ik kreeg er een sterk lijf door, en dat is ook geen straf.

De meeste werklozen willen zo snel mogelijk aan de slag. Maar, als ze ergens voor geleerd hebben, willen ze het liefst een baan in hun eigen vakgebied verwerven. Ze hebben niet voor niets veel tijd en (geleend)  geld in hun opleiding gestoken. Moet het nu zo zijn dat als je niet binnen een x aantal jaren/maanden/weken aan de slag komt je dan maar de kassen in moet?

Waarom worden er überhaupt meer mensen in bepaalde vakken opgeleid dan er behoefte aan is? Laat ik dicht bij huis blijven: neem bijvoorbeeld de opleidingen op muziekgebied. Er zijn tegenwoordig niet alleen conservatoria waar mensen op hoog niveau worden opgeleid, je hebt deze opleidingen ook op MBO niveau. Je kan terecht opmerken dat een heleboel  van deze jongelui voor de werkloosheid opgeleid worden. Maar aan de andere kant heeft elk mens ook recht op een verregaande vorm van zelfbeschikking. Niemand wil een maatschappij waar van hogerhand wordt beslist wat jij met je leven moet gaan doen.  Maar geldt dat dan ook niet voor tewerkstelling?

Laten we er eerlijk voor uitkomen, er zijn heel veel mensen die, na een x aantal jaren werkloosheid, zich zodanig aan hun situatie aan hebben weten te passen dat werken niet meer voor ze hoeft.  Mensen die wel werken ontploffen meestal als ze deze redenering horen, denkend aan de torenhoge premies die ze betalen, en roepen dan massaal dat het sociale vangnet niet op deze manier misbruikt mag worden. Maar dat is nu eenmaal wat mensen doen; ze passen zich aan alle omstandigheden aan.

Maar het vangnet is niet alleen ingesteld om mensen voor  armoede te behoeden. Het is ook bedoeld om de onofficiële economie de nek om te draaien. Ik heb het hier over de hun kostje bij elkaar scharrelende armen, die vroeger sloppenwijken bewoonden. Men krijgt tegenwoordig een uitkering omdat je dan niet meer de straat op moet om je levensonderhoud bij elkaar te schrapen. Het zag er namelijk zo slordig uit; zwervende gezinnen die langs de kant van de weg rotzooi aan moesten bieden, kleine klusjes opknapten of anders moesten bedelen en soms ook  stelen om te overleven. Socialisten, maar niet te vergeten ook de Liberalen, hebben daar destijds iets op verzonnen. Ze vonden elkaar in een oplossing die tegelijk armoede moest tegengaan en bedrijven behoedde voor concurrentie van beunhazen.

Waarom doen Polen het werk in de kassen zoveel beter en waarom zijn ze zo gemotiveerd om dat werk te doen? Dat is eenvoudig te verklaren; ze verdienen hier een stuk meer dan ze in hun eigen land kunnen verdienen. Als ik 5000 euro per maand betaald zou krijgen om in de kassen te werken zou ik dat ook fluitend doen. Polen, Hongaren etc. komen hier, net als de eerdere generaties gastarbeiders, om zo veel en hard mogelijk te werken zodat ze geld kunnen sparen en uiteindelijk voor zichzelf kunnen beginnen. Liefst in hun eigen land, want wie wil er nou tussen die sacherijnige ka(a)skoppen leven?

Ik verbaas me er altijd over de manier waarop er ingegrepen wordt wanneer het systeem niet op de manier werkt zoals onze neoliberale broeders het graag zouden zien. Ze vinden het prachtig dat verschillen in de hoogte van lonen door grote bedrijven gebruikt kunnen worden om hun producten in een ander land goedkoop te laten produceren. Maar als dat tegelijk betekent dat ons land mensen van buiten aantrekt die hier meer kunnen verdienen dan thuis, omdat de lonen hier relatief hoger zijn, dan moet dat niet mogen. Stel je voor zeg; dat iedereen een beetje hierheen kwam om geld te sparen om uiteindelijk voor zichzelf beginnen? Dan zijn er straks helemaal geen robots meer die eenvoudig werk voor bijna niets willen doen.

Waarom wordt er niet op een andere manier gezorgd dat werkelozen hun steentje bij kunnen dragen aan de maatschappij? Waarom hebben we er geen geld voor over om mensen een redelijk loon te betalen om bijvoorbeeld sneeuw te ruimen? Het is klotewerk, maar het is tegelijk belangrijk dat het gedaan wordt. Ergo; je moet mensen er zoveel voor betalen dat ze het toch willen gaan doen, ondanks dat het klotewerk is. Ook dat is marktwerking.

Maar zo zit de ideale wereld van de liberaal niet in elkaar. Topmanagers, die niets anders doen dan de hele dag leuke ideetjes te verzinnen om bedrijven met nog minder werknemers te laten draaien, verdienen meer dan ze ooit uit kunnen geven. Als die gasten werkloos raken hoeven ze hun hand niet op te houden. Hun hand is al meer dan gevuld. Dacht je dat iemand als die Erik Staal van Vestia ooit nog een poot gaat uitsteken? Die is op Bonaire lekker aan het rentenieren, terwijl Vestia gedwongen is de huren te verhogen.

Uitvreters zal je altijd houden. Die zitten niet alleen aan de onderkant van de samenleving maar overal. Je moet het die lui niet makkelijk maken, maar dat betekent nog niet dat je hele bevolkingsgroepen maar als werkschuw moet stigmatiseren.

Het is heel makkelijk om vanuit het pluche te redeneren dat mensen moeten werken voor hun geld. Dat klopt namelijk, maar het klopt tegelijk ook niet, want je kan niet zonder meer al het beschikbare werk bij werklozen door de strot duwen. Er zijn werklozen die blij zijn met de kans om in de kassen te werken. Fijn voor ze, geef ze die kans. Maar mensen dwingen tot werken slaat nergens op. Slavernij is geen oplossing, maar een probleem.

%d bloggers liken dit: