Navigatie overslaan

Tag Archives: Vestia

Nederland gaat er prat op een bijna egalitair land te zijn. Een land zonder klassenverschillen. Maar mensen die zich de hogere regionen van deze maatschappij ophouden kunnen zich op juridisch gebied een stuk meer permitteren dan de plebs aan de onderkant.

Als  je een vermogende schurk  bent huur je een dure advocaat in die zoveel twijfel over je schuld kan, en zal zaaien, dat een eventuele rechtszaak tegen je mislukt. Of afgedaan wordt met een boete. Een boete die je als bedrijfsrisico kan incalculeren.

Er wordt goed gezorgd voor ‘ons soort mensen’. Spreek uit als “ons seurt mansen.”

Een mooi voorbeeld van hoe dit mechanisme werkt is de manier waarop er door het parlement, de overheid en ook in de publieke opinie aangekeken wordt tegen corruptie:

Corruptie in de lagere regionen van de maatschappij, oftewel bijstandsfraude en zwart werken, wordt afgedaan als onacceptabel en verwerpelijk. Er is daarom een enorm controle apparaat ontstaan om dit soort fraude tegen te gaan. Ik ken een aantal mensen die in de bijstand zitten; die krijgen huisbezoek van ambtenaren, moeten kilometers formulieren invullen en bij de geringste verdenking van fraude wordt de uitkering gestopt. Nu zijn mijn kennissen toevallig allemaal mensen die zich, zover ik weet,  netjes aan de regels houden. Maar omdat er nu eenmaal een (klein)percentage bijstandontvangers een scheve schaats rijdt, moeten zij zich voor elke scheet die ze laten verantwoorden.

Tegelijk wordt corruptie in de hogere regionen (belasting ontduiking, omkoping en bonusgraaien) op een bijna belachelijke manier mogelijk gemaakt en soms zelfs gelegaliseerd. Er zijn enorme gaten in het belastingsysteem waar grote bedrijven gretig gebruik van maken. Rechtse politici kreunen allemaal hard dat de belastingdruk in dit land zo hoog is, maar ik las pas geleden nog artikelen waaruit bleek dat Nederland tegelijk ook een belastingparadijs voor multinationals is.

De overheid trekt zich terug, privatiseert staatsbedrijven, en laat de controle op de top vervolgens over aan raden van commissarissen. Deze raden blijken echter niet genoeg macht te bezitten om directeuren en andere bestuurders van grote geprivatiseerde ( Nuts)bedrijven in toom te houden. Kijk  bijvoorbeeld naar woningcorporatie Vestia.

Sterker nog; de belangen van dit soort raden en de bestuurders die ze horen te controleren zijn op zo’n manier met elkaar verweven dat graaiers als Erik Staal zich op een volledig legale manier miljoenen aan gemeenschapsgeld toe kunnen eigenen. ”Dat was nu eenmaal de afspraak…”, zeggen ze dan.

De schade die de maatschappij door bijstandsfraude oploopt werd onlangs berekent op de voorpagina van de Volkskrant . Op het eerste gezicht leek het best ernstig:  er werd in 2010 4,3 miljard aan bijstand uitgegeven en in dat zelfde jaar werd er voor 53 miljoen aan fraude met bijstandsuitkeringen aangetoond. Maar een miljard is duizend miljoen. Het bedrag dat aan uitkeringen uitgegeven was is dus:  4300.000.000. en het fraude bedrag 53.000.000. Al met al was het bedrag dat met fraude gemoeid was  dus iets meer dan 1,25%.

Ik ben, na deze rekensom, erg benieuwd geworden naar de  resultaten van een eventueel onderzoek naar de maatschappelijke schade die witteboordencriminaliteit veroorzaakt. Het zou mij niet verbazen als het bedrag dat de gemeenschap hiermee verliest het schadebedrag van bijstandsfraude vele malen ontstijgt. Zeker als je onterecht uitgekeerde bonussen mee gaat tellen.

Een bestuurder krijgt hoe dan ook een bonus; het maakt tegenwoordig niet eens uit of hij goede of slechte resultaten heeft geboekt. Werk  je echter in loondienst dan moet je tegenwoordig al blij zijn als je aan het eind van het jaar nog een kerstpakket krijgt. Want zelfs als het bedrijf waarin je werkt prachtige resultaten heeft geboekt, zijn er altijd manieren te vinden om het rendement voor de aandeelhouders nog wat op te krikken…

Als je als simpele werknemer met geld van het bedrijf gaat gokken wordt je ontslagen en wacht de bijstand. Als je datzelfde doet als directeur van een corporatie krijg je een gouden handdruk plus 3,5 miljoen om je pensioengat te dichten.

Maar ‘ons seurt mansen’ zijn dit soort bedragen natuurlijk  dubbel en dwars waard, nietwaar meneer Staal?

Advertenties

Privatisering was het toverwoord van de jaren negentig. Na de eerste grote privatiseringsgolven zitten we nu met voormalige staatsbedrijven, Nuts bedrijven en een uit de hand gegroeide verzekeringsmarkt die stuk voor stuk de belofte van een meer efficiënte bedrijfsvoering, lagere prijzen en een betere service niet waar kunnen maken.

Winsten worden niet geïnvesteerd in innovaties, of verbeteringen in de bedrijfsvoering en/of service maar worden als dividend aan aandeelhouders, of als bonus aan de top van deze bedrijven uitgekeerd.

En er worden illegaal prijsafspraken tussen concurrerende bedrijven gemaakt waardoor prijzen niet dalen maar juist kunstmatig hoog gehouden worden.

Witteboordencriminaliteit loont. De regering en de opeenvolgende rechtse en middenpartijen die de privatiseringen hebben uitgevoerd zouden een enorm gezichtsverlies lijden als de stijging van corruptie, die als bijwerking van privatiseringen in alle door de staat afgestoten bedrijven optrad, aan het licht zou komen.

Het beeld werd ons opgedrongen dat ambtenaren lui en niet op de markt gericht waren omdat hun banen niet van bedrijfssuccessen afhingen.  De snelle managers uit het bedrijfsleven zouden dat allemaal veel beter kunnen. En dat hebben we gemerkt. Kijk maar eens naar het onderwijs waar de schaalvergroting heeft geleid tot grotere klassen,  diploma’s waarvoor steeds minder gepresteerd hoefde te worden en bedrijfsresultaten die, waar nodig, kunstmatig opgepoetst werden. Daarmee werden de exorbitante salarissen voor de top van de megascholen veiliggesteld.

Graaiers in plaats van ambtenaren

Ambtenaren werden vervangen door graaiers. Maar graaiers hebben geen boodschap aan zaken als landsbelang, het belang van kiezers of het belang van de bevolking van dit land. Graaiers denken allereerst aan zichzelf en daarna aan hun aandeelhouders. Graaiers ontvangen een groot gedeelte van hun bonussen in vorm van aandelen in het eigen bedrijf. Dus de aandeelhouders, daar horen ze zelf nog bij ook.

Waarom lukt het de N.S. niet meer om treinen op tijd te laten rijden? Zou dat, buiten het feit dat de opdeling van het bedrijf in Pro-rail en N.S. de bedrijfsvoering geen goed heeft gedaan,  niet vooral liggen aan het feit dat het bedrijf niet meer kan en mag investeren in wat er aan hardware nodig is om, ook bij temperaturen onder nul en in geval van boombladeren op het spoor te blijven rijden?  En heb je al gemerkt dat de N.S. na 8 uur ‘s avonds een totaal onbetrouwbare dienstregeling voert? Het bedrijf is namelijk niet in 2, maar in 3 delen gesplitst en ’s nachts heeft goederenvervoerder Raillion prioriteit op het spoor. En heb je de laatste tijd de trein naar Amsterdam genomen? Dan heb je vast en zeker gemerkt dat de normale verbinding,  zonder Fyra toeslag, tegenwoordig altijd over Haarlem en Heemsteede rijdt. De reis duurt daarmee bijna een half uur langer. Tja, ze moesten toch iéts verzinnen om de reizigers te dwingen die Fyra toeslag te slikken?

Wat is het verschil tussen een abonnement voor telefonie bij een monopolistisch staatsbedrijf en dat bij één van de nieuwe bedrijven op de vrije markt? Is het goedkoper geworden? Allerminst. Is de service beter? Au contraire. Is het netwerk meer betrouwbaar? Absoluut niet.

Ziekenhuiswinsten

Ziekenhuizen mogen binnenkort winst uitkeren op investeringen van private investeerders in de zorg. Weer zo’n heilloos plan. Investeren doet men vooral in zorg, operaties en apparatuur die geld opleveren. Mensen met een zeldzame aandoening staan dan automatisch in de kou terwijl onnodige cosmetische ingrepen voorrang kunnen gaan krijgen. Omdat die meer winst opleveren. Wachtlijsten zullen bijna zeker langer worden omdat mensen die hoge verzekeringen afsluiten, of cash kunnen betalen, voorrang in behandeling kunnen gaan afkopen. Daar kan je de klok op gelijk zetten.

De staat vergoed nog altijd de helft van de ziektekostenverzekering via de zorgtoeslag. Dat is niets anders dan verkapte staatssubsidie voor de grote verzekeraars, maar blijkbaar mag je zaken die op de vrije markt nog niet genoeg geld opleveren via de belastingbetaler tot een aantrekkelijke investering omtoveren. Het lijkt nu net alsof je als particulier verzekerde niet duurder uit bent maar het is een sigaar uit eigen doos. Het belastinggeld wat nodig is voor de zorgtoeslag komt uiteindelijk ook gewoon uit je eigen portemonnee.

Giro-enveloppen

Waarom kon de Postbank vroeger alle benodigdheden om te bankieren gratis aan zijn klanten leveren, denk aan de blauwe giro-enveloppen, terwijl je nu als zakelijke klant bij de ING maar liefst 7 euro moet betalen om geld op je eigen rekening te storten? Dat terwijl deze handeling volledig door machines wordt uitgevoerd? Als je beseft hoe de ING is gegroeid na de privatisering en het omvormen van het bedrijf in een multinational weet je waar je geld blijft hangen; in dit soort financiële megabedrijven. Bedrijven die te groot zijn om ten onder te gaan. Bedrijven die van de ondergang gered dienen te worden als er fouten in de bedrijfsvoering zijn gemaakt omdat ze anders complete landen in hun val meesleuren. We hebben ambtenaren die niet afhankelijk waren van bedrijfssuccessen vervangen door graaiers die ten allen tijden kunnen rekenen op steun van de overheid als de zaken uit de hand lopen.

Bedrijven als Vestia die verantwoordelijk zijn voor  de sociale woningbouw worden eerst te groot om om te vallen en gaan vervolgens in default swaps investeren. Natuurlijk gaat dat op een gegeven moment fout en alweer is het de belastingbetaler die voor het verlies op moet draaien.

Wat zijn we dus nu eigenlijk met deze privatiseringen opgeschoten? We hebben de moloch van de vrije markt op ons,  ooit zo sociale, land losgelaten en alle macht op een presenteerblaadje aan het grootkapitaal overgedragen.

Je had als kiezer via het stembiljet ooit,  zij het vooral in theorie,  invloed op het reilen en zeilen van staatsbedrijven. En deze bedrijven mochten dan misschien duur zijn in hun bedrijfsvoering maar investeringen waren altijd prima op orde. Als bewoner en belastingbetaler was je min of meer aandeelhouder in de B.V. Nederland. Je kon het slechter treffen. De gezondheidszorg was gratis, het openbaar vervoer reed op tijd en naar de gekste uithoeken. De post zag het als een erekwestie om vandaag verstuurde brieven en pakjes morgen al te bezorgen en niet, zoals nu met pakjes gebeurd, er eerst genoeg op te sparen voor eenzelfde postcodegebied voordat er daadwerkelijk tot verspreiding over wordt gegaan. Alle communicatie zat veilig bij één en hetzelfde bedrijf; een bedrijf waar je als werknemer misschien een eenvoudige, maar tegelijk ook zekere, baan had. En waar je niet, zoals nu, elk moment op straat geflikkerd kan worden om vervolgens als uitzendkracht hetzelfde werk te gaan doen. Met inlevering van je rechten en een groot deel van het loon wat je vroeger verdiende.

Enorme denkfout

Privatisering was een enorme denkfout en de enige remedie is een herbezinning. Een herbezinning die ertoe leidt dat de staat bedrijven die producten leveren die onmisbaar zijn voor de bevolking weer gaat reguleren. Toegegeven; Ideaal is dat niet, maar het is nog altijd veruit te prefereren boven het wild west kapitalisme dat we nu op onszelf los hebben gelaten.

Deze column is ook op de Jaap verschenen

%d bloggers liken dit: